gwez - Wikeriadur (original) (raw)
Ur pennad eus ar Wikeriadur, ar geriadur liesyezhek frank a wirioù.
Brezhoneg
Etimologiezh
Kavet en henvrezhoneg (guid).
Meneget er C'hatolikon (guezenn).
Da geñveriañ gant ar gerioù gwŷdd (lennegel) e kembraeg, gwydh e kerneveureg, fiodh « prenn » en iwerzhoneg ha uidu- en galianeg.
Deuet eus ar ger keltiek *widus, eus ar furm indezeuropek *h₁u̯idʰ(h₁)-u-s, deveret eus ar wrizienn *h₁u̯eidʰh₁- a gaver er gerioù viður « koad ; prenn » en islandeg ha vidùs « diabarzh » e lituaneg. Kar d'an anv-gwan gouez.
| Indezeuropeg | Henamzer uhel Kentkeltiek h.a. | Henamzer Predeneg h.a. | Krennamzer uhel Henvrezhoneg h.a. | Krennamzer izel Krennvrezhoneg h.a. | Amzerioù modern Brezhoneg h.a. | Yezhoù all |
|---|---|---|---|---|---|---|
| *h₁weydʰh₁-(en) *h₁wéydʰh₁-u-s | *widus(en),[1] | *gwɨð (en) | guid | guez | gwez | |
| gwydh | Kerneveureg | |||||
| guid | gwydd | gwŷdd | Kembraeg |
Kavet en henvrezhoneg (gued) hag en krennvrezhoneg (goez).
Da geñveriañ gant ar gerioù gwedd « arvez ; fazenn al loar » e kembraeg ha gwedh « fazenn al loar » e kerneveureg.
Deuet eus ar ger keltiek *widā, eus ar wrizienn indezeuropek *u̯(e)id- « gwelet ». Kar d'an anv-kadarn gouez.
Anv-kadarn 1
gwez /ɡweː(s)/ strollder (unander: gwezenn)
- Plant koadek, uhel pe uheloc'h gant ur c'hef, ur blein ha skourroù
- Er gwez, al laboused a roe peoc'h. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)
- Tremen a rejont tiez hañv damguzhet o zalbennoù gwenn e-mesk ar gwez.
Deveradoù
Gerioù kevrennek
- gwezboell
- gwezboellat
- gwez-frouezh
- gwez-gwerzhidi
- gwez-roz
- gwez-sivi
- gwez-tourmantin
- gwez-troc'h
- gwezus
- krennwez
- tannwez
Divinadelloù
- Pried en noz, intañvez en deiz, lammerez en dour, pignerez er gwez ? - Ul liñsel-gwele. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 330.)
Troidigezhioù
- galleg : arbres (fr)
- iwerzhoneg : crainn (ga) gourel
- kembraeg : coed (cy) benel , gwŷdd (cy)
- kerneveureg : gwydh (kw)
- saozneg : trees (en)
- skoseg : crainn (gd) gourel , croinn (gd) gourel
Anv-kadarn 2
gwez /ɡweː(s)/ benel
Deveradoù
Troidigezhioù
![]()
Gwelet ivez
- Ar pennad « gwez » e-barzh Wikipedia
