mar - Wikeriadur (original) (raw)

Ur pennad eus ar Wikeriadur, ar geriadur liesyezhek frank a wirioù.

Brezhoneg

Etimologiezh

(Anv-kadarn 1) : Da geñveriañ gant ar c'herneveureg mar, memes ster. Dont a rafent o-daou eus ur ger keltiek *mar-o-s « mar, arvar, nec'h ». Sellet ouzh an henc'hresianeg μέρ-ιμνα « nec'h » hep kevatal anavezet ebet.[1]

(Anv-kadarn 2) : (1732)[2] → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

Stagell isurzhiañ

mar /mar/

1. Stagell isurzhiañ, hini ar martezeañ; implijet e vez dirak ur verb displeget hep kemmadur.
   • Mar plij ganeoc'h e selaoufet
     Ur son a zo nevez savet.
   • Petra nevez 'c'hoarvez din-me,
     _Na mar gwad ma fri ken beure ?_— (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 216.)
   • Mar gwelan al laer ne vankin ket warnañ.' — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 15.)
   • Siwazh dezhañ, mar ne veuze ket c'hoazh, neuñviñ ne rae ket kennebeut : pailhokat dour ne lavaran ket ha... pellaat diouzh an douar kalet ! — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 58.)
2. dirak ar verb karout :
   • mar karan, mar karez (ha mar kerez) , mar kar, mar karomp, mar karit (ha mar karet, mar kirit), mar karont, mar karer, ...
   • mar karjen, mar karjes, mar karje, mar karjemp, mar karjec'h, mar karjent.
3. Dirak ar verb gallout :
   • mar gallan, mar gallez, mar gall, mar gallomp, mar gallit, mar gallont, mar galler;
   • mar gellan, mar gellez, mar gell, mar gellomp, mar gellit, mar gellont, mar geller;
   • ... mar gellje, mar gelljent
4. dirak ar verb ober : mar gran, mar grez, mar gra, mar greomp, mar grit, mar greont, mar greer; mar graen ...
5. dirak ar verb gouzout :
   • mar gouzon , mar gouzout, mar goar ... mar gouzoc'h , ... ;
   • mar gouien, mar gouies, mar gouie, mar gouiemp, mar gouiec'h, mar gouient ;
   • mar goufen, mar goufes, mar goufe, ...
6. Dirak ar verb bezan :
   • mar deus
   • Mar deus ul loen ganin karet, Sur eo « Sibel » va c’hazeg.[3]
   • mar don, mar dout, mar deo, mar domp, mar doc'h, mar dint;
   • mar demaon, mar demañ ...
   • mar bezan, mar bezez, mar bez ... mar bezont , mar bezer;
   • mar boan
   • mar befen
   • mar bijen
   • mar dan, mar dez, mar da, mar deomp, mar dit, mar deont, ... mar daje
   • mard, mar d-, marg, mar g-.

Gerioù kevrennek

• marteze (mar + treiñ + se)

Troidigezhioù

• alamaneg : wenn (de)
• esperanteg : se (eo)
• galleg : si (fr)
• kembraeg : os (cy)
• saozneg : if (en)

Anv-kadarn 1

mar /Distagadur ?/

1. → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
   • N'eus na mar na kistion, E oa dogan ar C'hampion, ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 199.)

Troioù-lavar

• hep ket a var
• hep mar
• hep mar na marteze
• war var
• N'eus na mar na marteze en deus tri zroad an trebez

Troidigezhioù

• alamaneg : Zeifel (de)
• esperanteg : doubo (eo)
• galleg : doute (fr)
• saozneg : doubt (en)

Anv-kadarn 2

Marenn (Sorbus domestica)

mar /ˈmɑːr/ strollder (unanderenn marenn)

1. Gwez o anv spesad Sorbus domestica, dezho ur rusk gell-orañjez, delioù dibad stuc'het ha bleunioù gwenn. Ar per-mar eo anv o frouezh.

Gerioù kevrennek

• per-mar

Troidigezhioù

• alamaneg : Speierling (de)
• esperanteg : doma sorpujo (eo)
• galleg : cormier (fr) , sorbier domestique (fr)
• kroateg : oskoruša (hr)
• latin : Sorbus domestica (la)
• nederlandeg : peervormige lijsterbes (nl)
• portugaleg : sorva (pt) , sorveira (pt)
• saozneg : service tree (en)
• spagnoleg : serbal común (es)
• tchekeg : jeřáb oskeruše (cs)

Rakger

Gwelout mar-

Daveoù

Roll an daveoù :

• [1] : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne.
• [2] : Geriadur istorel ar brezhoneg.
• [3] : Perak ne rafen ket ?, 1976, in Oberenn glok Anjela Duval.

Katalaneg

Anv-kadarn

mar gourel; liester mares.

1. mor
   • un mar mort : ur mor marv

Galizeg

Anv-kadarn

mar /ˈmɑːr/ gourel;

1. mor
   • O mar'

Spagnoleg

mar gourel; mares

1. mor
   • El Mar Blanco, el Mar Mediterráneo.

mar benel

1. • La mar

Krennlavaroù

• Del mar, el mero, y de la tierra, el carnero.

Portugaleg

mar

1. mor
   • o Mar Blanco
   • alto mar
   • frutos do mar