ojciec - Wiktionary, the free dictionary (original) (raw)

From Wiktionary, the free dictionary

• otciec, occiec, hojciec, otciec, hociec (Middle Polish)
• ociec (obsolete or dialectal)
• wociec (Western Lublin, Chmielnik)

Proto-Indo-European *átta

Proto-Balto-Slavic *áta

Proto-Slavic *otъ

Polish ojciec

Inherited from Old Polish ociec. The additional j in the nominative is by analogy with the oblique stem (genitive oćca > Polish ojca).[1][2]

• IPA(key): /ˈɔj.t͡ɕɛt͡s/

• (Middle Polish) IPA(key): /ˈɔj.t͡ɕɛt͡s/

• (Greater Poland):

  • (Kuyavia) IPA(key): [ˈɔj.t͡ɕɛt͡s]

• (Masovia):

  • (Far Masovian) IPA(key): [ˈɔj.t͡ɕɛt͡s]
  • (Łowicz) IPA(key): [ˈwɔj.t͡sɛ]

• (Lesser Poland):

  • (Masovian Borderland) IPA(key): [wɔjˈt͡sɔ.vjɛ |ˈɔj.t͡sɛ]
  • (Kielce) IPA(key): [wɔjˈt͡sɔ.vjɛ]
  • (Podegrodzie) IPA(key): [ɔjˈt͡sɔ.vjɛ]
  • (Biecz) IPA(key): [wɔjˈt͡sɔ.vjɛ]
  • (Goral):
    * (Żywiec) IPA(key): [ˈɔj.t͡ɕɛt͡s]

• Rhymes: -ɔjt͡ɕɛt͡s

• Syllabification: oj‧ciec

ojciec m pers (diminutive ojczulek, augmentative ojczysko, abbreviation o. or oo.)

1. father (human male who begets a child)
   Synonyms: rodzic, rodziciel, papa, staruszek, stary, tata, zgred
2. father (animal male that begets a child)
3. (figurative) father (person who instigates something)
   Synonym: twórca
4. (Christianity) father (member of a church council)
5. (Christianity) term of address for a priest; father
   Synonyms: see Thesaurus:ksiądz
6. term of address for a man; father
7. (chiefly in the plural) father (ancestor)
8. (obsolete, endearing) protector
   Synonym: opiekun
9. (obsolete or dialectal, Kuyavia, Far Masovian, Kielce, Biecz, Podegrodzie, Żywiec, Masovian Borderland, Łowicz, in the plural) parents
   Synonym: rodzice
10. (obsolete, games) type of party game
11. (obsolete, theater) great actor
12. (obsolete) starost
    Synonym: starosta
13. (Middle Polish) hermit
    Synonym: pustelnik
14. (Middle Polish, Christianity) father (the Pope)
    Synonym: papież
15. (Middle Polish, Christianity) patron
    Synonym: patron
16. (Middle Polish, theology) scholar, theological writer (expert in the history of the Church and religion)

• ojcobójczy

• ojcowski

• ojcowy

• ojczysty

• u Boga Ojca

• w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego

• sukces ma wielu ojców, a porażka jest sierotą

• Bóg Ojciec

• duchowy ojciec

• Ojciec

• ojciec apostolski

• ojciec chrzestny

• ojciec duchowny

• ojciec dyrektor

• ojciec dzieciom

• ojciec Kościoła

• ojciec miasta

• ojciec pustyni

• ojciec soboru

• ojciec szklarz

• Ojciec Święty

• ojcobójca

• ojcobójczyni

• ojcobójstwo

• ojcostwo

• ojcowizna

• ojczym

• ojczyzna

• jaki ojciec, taki syn

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), ojciec is one of the most used words in Polish, appearing 17 times in scientific texts, 13 times in news, 5 times in essays, 87 times in fiction, and 116 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 238 times, making it the 229th most common word in a corpus of 500,000 words.[3]

1. ^ Boryś, Wiesław (2005), “ojciec”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
2. ^ Bańkowski, Andrzej (2000), “ociec”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
3. ^ Ida Kurcz (1990), “ojciec”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 328

• “ojciec”, in Wielki słownik języka polskiego‎[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “ojciec”, in Polish dictionaries at PWN‎[3] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “ojciec”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “OJCIEC”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 17 October 2013
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “ojciec”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “ojciec”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “ojciec”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 724
• Brückner, Aleksander (1927), “ojciec”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• ojciec in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
• Oskar Kolberg (1867), “ojciec”, in Dzieła wszystkie: Kujawy (in Polish), page 274
• Wojciech Grzegorzewicz (1894), “ojce”, in “O języku ludowym w powiecie przasnyskim”, in Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności (in Polish), volume 5, Krakow: Akademia Umiejętności, page 117
• Izydor Kopernicki (1875), “ojciec”, in “Spostrzeżenia nad właściwościami językowémi w mowie Górali Bieskidowych z dodatkiem słowniczka wyrazów góralskich”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I)‎[4], volume 3, Kraków: Akademia Umiejętności, page 373
• Jan Łoś (1886), “ᵘojcowie”, in “Gwara opoczyńska. Studium dialektologiczne”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (1), volume 11, page 186
• Roman Zawiliński (1880), “ᵘojcov́e”, in “Gwara brzezińska w pow. ropczyckim”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I)‎[5] (in Polish), volume 8, Krakow: Akademia Umiejętności, page 230
• Karol Mátyás (1891), “ojcowie”, in “Słowniczek gwary ludu zamieszkującego wschodnio-południową najbliższą okolicę Nowego Sącza”, in Sprawozdania Komisyi Językowej Akademii Umiejętności (in Polish), volume 4, Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, page 326
• Małgorzata Kapusta (2017), “ojce/ojcowie”, in Mowa mieszkańców pogranicza Mazowsza (na przykładzie gminy Głowaczów w powiecie kozienickim) (in Polish), Warsaw: Elipsa, →ISBN, page 82
• Marzena Kozanecka-Zwierz, Magdalena Bartosiewicz, Renata Marciniak-Firadza, editors (2014), “łojce”, in Gwara – Księżaków "język ojczysty" Dziedzictwo regionu łowickiego (in Polish), Łowicz: Muzeum w Łowiczu, →ISBN, page 45