aguantar - Wikcionario, el diccionario libre (original) (raw)
| aguantar | |
|---|---|
| pronunciación (AFI) | [aɣ̞wãn̪ˈt̪aɾ] Colombiaⓘ |
| silabación | a-guan-tar |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | trisílaba |
| rima | aɾ |
Se documenta por primera vez en 1377.[1] Del italiano agguantare.
1
Mantenerse en una posición o actitud a pesar de contratiempos o embates.
2
Resistir con fortaleza o vigor pesos, impulsos, trabajos, etc.[2]
3 Deporte, tauromaquia
Adelantar el diestro el pie izquierdo, en la suerte de matar, para citar al toro, conservando esta postura hasta dar la estocada, y resistiendo cuanto le es posible la embestida, de la cual se libra con el movimiento de la muleta y con la huida.[2]
Conjugación de aguantar paradigma: amar (regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | aguantar | haber aguantado | |||||
| Gerundio | aguantando | habiendo aguantado | |||||
| Participio | aguantado | ||||||
| Formas personales | |||||||
| Modo indicativo | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Presente | yo aguanto | tú aguantas | vos aguantás | él, ella, usted aguanta | nosotros aguantamos | vosotros aguantáis | ustedes, ellos aguantan |
| Pretérito imperfecto | yo aguantaba | tú aguantabas | vos aguantabas | él, ella, usted aguantaba | nosotros aguantábamos | vosotros aguantabais | ustedes, ellos aguantaban |
| Pretérito perfecto | yo aguanté | tú aguantaste | vos aguantaste | él, ella, usted aguantó | nosotros aguantamos | vosotros aguantasteis | ustedes, ellos aguantaron |
| Pretérito pluscuamperfecto | yo había aguantado | tú habías aguantado | vos habías aguantado | él, ella, usted había aguantado | nosotros habíamos aguantado | vosotros habíais aguantado | ustedes, ellos habían aguantado |
| Pretérito perfecto compuesto | yo he aguantado | tú has aguantado | vos has aguantado | él, ella, usted ha aguantado | nosotros hemos aguantado | vosotros habéis aguantado | ustedes, ellos han aguantado |
| Futuro | yo aguantaré | tú aguantarás | vos aguantarás | él, ella, usted aguantará | nosotros aguantaremos | vosotros aguantaréis | ustedes, ellos aguantarán |
| Futuro compuesto | yo habré aguantado | tú habrás aguantado | vos habrás aguantado | él, ella, usted habrá aguantado | nosotros habremos aguantado | vosotros habréis aguantado | ustedes, ellos habrán aguantado |
| Pretérito anterior† | yo hube aguantado | tú hubiste aguantado | vos hubiste aguantado | él, ella, usted hubo aguantado | nosotros hubimos aguantado | vosotros hubisteis aguantado | ustedes, ellos hubieron aguantado |
| Modo condicional | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Condicional simple | yo aguantaría | tú aguantarías | vos aguantarías | él, ella, usted aguantaría | nosotros aguantaríamos | vosotros aguantaríais | ustedes, ellos aguantarían |
| Condicional compuesto | yo habría aguantado | tú habrías aguantado | vos habrías aguantado | él, ella, usted habría aguantado | nosotros habríamos aguantado | vosotros habríais aguantado | ustedes, ellos habrían aguantado |
| Modo subjuntivo | |||||||
| que yo | que tú | que vos | que él, que ella, que usted | que nosotros | que vosotros | que ustedes, que ellos | |
| Presente | que yo aguante | que tú aguantes | que vos aguantes, aguantés | que él, que ella, que usted aguante | que nosotros aguantemos | que vosotros aguantéis | que ustedes, que ellos aguanten |
| Pretérito imperfecto | que yo aguantara, aguantase | que tú aguantaras, aguantases | que vos aguantaras, aguantases | que él, que ella, que usted aguantara, aguantase | que nosotros aguantáramos, aguantásemos | que vosotros aguantarais, aguantaseis | que ustedes, que ellos aguantaran, aguantasen |
| Pretérito perfecto | que yo haya aguantado | que tú hayas aguantado | que vos hayas aguantado | que él, que ella, que usted haya aguantado | que nosotros hayamos aguantado | que vosotros hayáis aguantado | que ustedes, que ellos hayan aguantado |
| Pretérito pluscuamperfecto | que yo hubiera aguantado, hubiese aguantado | que tú hubieras aguantado, hubieses aguantado | que vos hubieras aguantado, hubieses aguantado | que él, que ella, que usted hubiera aguantado, hubiese aguantado | que nosotros hubiéramos aguantado, hubiésemos aguantado | que vosotros hubierais aguantado, hubieseis aguantado | que ustedes, que ellos hubieran aguantado, hubiesen aguantado |
| Futuro† | que yo aguantare | que tú aguantares | que vos aguantares | que él, que ella, que usted aguantare | que nosotros aguantáremos | que vosotros aguantareis | que ustedes, que ellos aguantaren |
| Futuro compuesto† | que yo hubiere aguantado | que tú hubieres aguantado | que vos hubieres aguantado | que él, que ella, que usted hubiere aguantado | que nosotros hubiéremos aguantado | que vosotros hubiereis aguantado | que ustedes, que ellos hubieren aguantado |
| Modo imperativo | |||||||
| ― | (tú) | (vos) | (usted) | (nosotros) | (vosotros) | (ustedes) | |
| Presente | ― ― | (tú) aguanta | (vos) aguantá | (usted) aguante | (nosotros) aguantemos | (vosotros) aguantad | (ustedes) aguanten |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad |
Traducciones [▲▼]
- Alemán: [1] aushalten (de)
- Catalán: [1] aguantar (ca)
- Francés: [1] supporter (fr)
- Inglés: [1] hold (en); endure (en); sustain (en)
- Griego: αντέχω (el)
- Ido: [1] suportar (io)
- Italiano: [1] resistere (it)
- Latín: [1] agguantare (la)
- Neerlandés: [1] weerstaan (nl)
- Polaco: [1] wytrzymywać (pl); znosić (pl)
- Portugués: [1] agüentar (pt)
- Ruso: [1] терпеть (ru); [2] выдерживать (ru)
| aguantar | |
|---|---|
| central (AFI) | [ə.ɣwənˈta] |
| valenciano (AFI) | [a.ɣwanˈtaɾ] |
| baleárico (AFI) | [ə.ɣwənˈta] |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | trisílaba |
Si puedes, incorpórala: ver cómo.
1
Aguantar (mantener en un estado).
- Relacionados: sostenir, contenir, mantenir, suportar, sustentar
- Ejemplo:
Lo pastor rondinant y de mala gana acostá la pobre bestia que apenas podia aguantarse dreta.Agna De Valldaura. Tradiciones religiosas de Catalunya. Capítulo La pota del porch. 1877.
- Ejemplo: El pastor refunfuñando y de mala gana acostó a la pobre bestia que apenas podía aguantarse derecha.
2
Aguantar (sufrir contrariedades).
- Relacionados: sofrir, suportar, patir
- Ejemplo:
Estort, per fi, de l'amorosa lluita, // torna al meu cor malmès la dolça pau, // lentament madurada, com la fruita // que aguanta vents i pluges, fins que cau.→ A salvo, por fin, de la amorosa lucha, // vuelve a mi corazón maltratado la dulce paz, // lentamente madurada, como la fruta // que aguanta vientos y lluvias, hasta que cae.Joan Arús. Obres completes de Joan Arús. Poesía. Volum 2. Poetes de llengua francesa. Capítulo La reincidència, Víctor d'Auriac. 1922.
Conjugación de aguantar paradigma: amar (regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | aguantar | haver aguantat | ||||
| Gerundio | aguantant | havent aguantat | ||||
| Participio | aguantat | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| jo | tu | el, ella, vostè | nosaltres | vosaltres, vós | ells, elles, vostès | |
| Presente | jo aguanto, aguante, aguanti, aguant | tu aguantes | el, ella, vostè aguanta | nosaltres aguantem, aguantam | vosaltres, vós aguanteu, aguantau | ells, elles, vostès aguanten |
| Pretérito imperfecto | jo aguantava | tu aguantaves | el, ella, vostè aguantava | nosaltres aguantàvem | vosaltres, vós aguantàveu | ells, elles, vostès aguantaven |
| Pretérito perfecto | jo aguantí | tu aguantares | el, ella, vostè aguantà | nosaltres aguantàrem | vosaltres, vós aguantàreu | ells, elles, vostès aguantaren |
| Pretérito perifrástico | jo vaig aguantat | tu vas aguantat, vares aguantat | el, ella, vostè va aguantat | nosaltres vem aguantat, vàrem aguantat | vosaltres, vós vau aguantat, vàreu aguantat | ells, elles, vostès van aguantat, varen aguantat |
| Pretérito pluscuamperfecto | jo havia aguantat | tu havies aguantat | el, ella, vostè havia aguantat | nosaltres havíem aguantat | vosaltres, vós havíeu aguantat | ells, elles, vostès havien aguantat |
| Pretérito perfecto compuesto | jo he aguantat | tu has aguantat | el, ella, vostè ha aguantat | nosaltres hem aguantat, havem aguantat | vosaltres, vós heu aguantat, haveu aguantat | ells, elles, vostès han aguantat |
| Futuro | jo aguantaré | tu aguantaràs | el, ella, vostè aguantarà | nosaltres aguantarem | vosaltres, vós aguantareu | ells, elles, vostès aguantaran |
| Futuro compuesto | jo hauré aguantat | tu hubràs aguantat | el, ella, vostè haurà aguantat | nosaltres haurem aguantat | vosaltres, vós haureu aguantat | ells, elles, vostès hauran aguantat |
| Pretérito anterior† | jo haguí aguantat, vaig haver aguantat | tu hagueres aguantat, vas haver aguantat, vares haver aguantat | el, ella, vostè hagué aguantat, va haver aguantat | nosaltres haguérem aguantat, vem haver aguantat, vàrem haver aguantat | vosaltres, vós haguéreu aguantat, vau haver aguantat, vàreu haver aguantat | ells, elles, vostès hagueren aguantat, van haver aguantat, varen haver aguantat |
| Modo condicional | ||||||
| jo | tu | el, ella, vostè | nosaltres | vosaltres, vós | ells, elles, vostès | |
| Condicional simple | jo aguantaria | tu aguantaries | el, ella, vostè aguantaria | nosaltres aguantaríem | vosaltres, vós aguantaríeu | ells, elles, vostès aguantarien |
| Condicional compuesto | jo hauria aguantat, haguera aguantat | tu hauries aguantat, hagueres aguantat | el, ella, vostè hauria aguantat, haguera aguantat | nosaltres hauríem aguantat, haguérem aguantat | vosaltres, vós hauríeu aguantat, haguéreu aguantat | ells, elles, vostès haurien aguantat, hagueren aguantat |
| Modo subjuntivo | ||||||
| que jo | que tu | que el, que ella, que vostè | que nosaltres | que vosaltres, que vós | que ells, que elles, que vostès | |
| Presente | que jo aguanti, aguante | que tu aguantis, aguantes | que el, que ella, que vostè aguanti, aguante | que nosaltres aguantem | que vosaltres, que vós aguanteu | que ells, que elles, que vostès aguantin, aguanten |
| Pretérito imperfecto | que jo aguantés, aguantàs, aguantara | que tu aguantessis, aguantesses, aguantassis, aguantasses, aguantares | que el, que ella, que vostè aguantés, aguantàs, aguantara | que nosaltres aguantéssim, aguantéssem, aguantàssim, aguantàssem, aguantàrem | que vosaltres, que vós aguantéssiu, aguantésseu, aguantàssiu, aguantàsseu, aguantàreu | que ells, que elles, que vostès aguantessin, aguantessen, aguantassin, aguantassen, aguantaren |
| Pretérito perfecto | que jo hagi aguantat, haja aguantat | que tu hagis aguantat, hages aguantat | que el, que ella, que vostè hagi aguantat, haja aguantat | que nosaltres hàgim aguantat, hàgem aguantat | que vosaltres, que vós hàgiu aguantat, hàgeu aguantat | que ells, que elles, que vostès hagin aguantat, hagen aguantat |
| Pretérito perifrástico | que jo vagi aguantat, vaja aguantat | que tu vagis aguantat, vages aguantat | que el, que ella, que vostè vagi aguantat, vaja aguantat | que nosaltres vàgim aguantat, vàgem aguantat | que vosaltres, que vós vàgiu aguantat, vàgeu aguantat | que ells, que elles, que vostès vagin aguantat, vagen aguantat |
| Pretérito pluscuamperfecto | que jo hagués aguantat, haguera aguantat | que tu haguessis aguantat, haguesses aguantat, hagueres aguantat | que el, que ella, que vostè hagués aguantat, haguera aguantat | que nosaltres haguéssim aguantat, haguéssem aguantat, haguérem aguantat | que vosaltres, que vós haguéssiu aguantat, haguésseu aguantat, haguéreu aguantat | que ells, que elles, que vostès haguessin aguantat, haguessen aguantat, hagueren aguantat |
| Pretérito anterior† | que jo vagi haver aguantat, vaja haver aguantat | que tu vagis haver aguantat, vages haver aguantat | que el, que ella, que vostè vagi haver aguantat, vaja haver aguantat | que nosaltres vàgim haver aguantat, vàgem haver aguantat | que vosaltres, que vós vàgiu haver aguantat, vàgeu haver aguantat | que ells, que elles, que vostès vagin haver aguantat, vagen haver aguantat |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tu) | (vostè) | (nosaltres) | (vosaltres, vós) | (vostès) | |
| Presente | ― ― | (tu) aguanta | (vostè) aguanti, aguante | (nosaltres) aguantem | (vosaltres) aguanteu, aguantau | (vostès) aguantin, aguanten |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad |
- ↑ «Corpus del Diccionario histórico de la lengua española». Editado por: Real Academia Española. 2013. Obtenido de: https://apps.rae.es/CNDHE.
- 1 2 «aguantar» en Diccionario de la lengua castellana (RAE). Página 31. Editorial: Sucesores de Hernando. 14.ª ed, Madrid, 1914.