audio - Wikcionario, el diccionario libre (original) (raw)
De Wikcionario, el diccionario libre
| audio | |
|---|---|
| clásico (AFI) | /ˈaw.di.oː/ |
| eclesiástico (AFI) | /ˈaw.di.o/ |
| silabación | au-di-ō |
| acentuación | esdrújula |
| longitud silábica | trisílaba |
| rimas | aw.di.oː, aw.di.o |
Del protoitálico *awizdje/o-, y este del protoindoeuropeo *h₂eu-is ('claramente') + *dʰh₁ie/o- ('proveer').[1] Compárese con el hitita au-ʲ, u- ("ver", "mirar"), el sánscrito आविस् (āvíṣ, 'evidentemente') y el griego antiguo αίω (aío) ("percibir", "oír") y αἰσθάνομαι (aistʰánomai, 'percibir').[1]
Verbo transitivo e intransitivo
[editar]
1
Oír.
2
Escuchar, escuchar como juez, como discípulo.
3
Oír decir, saber de oídas, saber.
- Ejemplo:
audisti de malis nostris→ ya estás enterado de nuestras desdichas
4
- Ejemplo:
si me audiet→ si quiere creerme
5
- Uso: literario
6
En descripción de la reputación.
- Ejemplo:
audire bene→ tener buena reputación
Locuciones con audiō [▲▼]
- sensus audiendi [1] - el sentido del oído
- preces audire [2] - escuchar una súplica, satisfacerla
- audire ab aliqua re [3] - tener noticias de alguna cosa
- aliquid ab de aliquo audire/aliquid ab ex aliquo audire [3] - enterarse de algo por alguien
- audire bene/audire male [6] - tener buena o mala reputación
Conjugación de audiō, audīre, audīvī, audītum (cuarta conjugación, regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo activo | audīre, audīvisse, audiisse | |||||
| Infinitivo pasivo | audīrī | |||||
| Participio activo | audiēns, audītūrus | |||||
| Participio pasivo | audiendus, audītus | |||||
| Gerundio | audiendī, audiendō, audiendum | |||||
| Supino | audītum, audītū | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| ego | tū | is, ea, id | nōs | vōs | eī, eae, ea | |
| Presente | ego audiō | tū audīs | is, ea, id audit | nōs audīmus | vōs audītis | eī, eae, ea audiunt |
| Pretérito imperfecto | ego audiēbam | tū audiēbās | is, ea, id audiēbat | nōs audiēbāmus | vōs audiēbātis | eī, eae, ea audiēbant |
| Futuro | ego audiam | tū audiēs | is, ea, id audiet | nōs audiēmus | vōs audiētis | eī, eae, ea audient |
| Pretérito perfecto | ego audīvī, audiī | tū audīvistī, audiistī | is, ea, id audīvit, audiit | nōs audīvimus, audiimus | vōs audīvistis, audiistis | eī, eae, ea audīvērunt, audiērunt, audīvēre, audiēre |
| Pretérito pluscuamperfecto | ego audīveram, audieram | tū audīverās, audierās | is, ea, id audīverat, audierat | nōs audīverāmus, audierāmus | vōs audīverātis, audierātis | eī, eae, ea audīverant, audierant |
| Futuro perfecto | ego audīverō, audierō | tū audīveris, audieris | is, ea, id audīverit, audierit | nōs audīverimus, audierimus | vōs audīveritis, audieritis | eī, eae, ea audīverint, audierint |
| Presente pasivo | ego audior | tū audīris, audīre | is, ea, id audītur | nōs audīmur | vōs audīminī | eī, eae, ea audiuntur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ego audiēbar | tū audiēbāris, audiēbāre | is, ea, id audiēbātur | nōs audiēbāmur | vōs audiēbāminī | eī, eae, ea audiēbantur |
| Futuro pasivo | ego audiar | tū audiēris, audiēre | is, ea, id audiētur | nōs audiēmur | vōs audiēminī | eī, eae, ea audientur |
| Modo subjuntivo | ||||||
| ut ego | ut tū | ut is, ut ea, ut id | ut nōs | ut vōs | ut eī, ut eae, ut ea | |
| Presente | ut ego audiam | ut tū audiās | ut is, ut ea, ut id audiat | ut nōs audiāmus | ut vōs audiātis | ut eī, ut eae, ut ea audiant |
| Pretérito imperfecto | ut ego audīrem | ut tū audīrēs | ut is, ut ea, ut id audīret | ut nōs audīrēmus | ut vōs audīrētis | ut eī, ut eae, ut ea audīrent |
| Pretérito perfecto | ut ego audīverim, audierim | ut tū audīverīs, audierīs | ut is, ut ea, ut id audīverit, audierit | ut nōs audīverīmus, audierīmus | ut vōs audīverītis, audierītis | ut eī, ut eae, ut ea audīverint, audierint |
| Pretérito pluscuamperfecto | ut ego audīvissem, audiissem | ut tū audīvissēs, audiissēs | ut is, ut ea, ut id audīvisset, audiisset | ut nōs audīvissēmus, audiissēmus | ut vōs audīvissētis, audiissētis | ut eī, ut eae, ut ea audīvissent, audiissent |
| Presente pasivo | ut ego audiar | ut tū audiāris, audiāre | ut is, ut ea, ut id audiātur | ut nōs audiāmur | ut vōs audiāminī | ut eī, ut eae, ut ea audiantur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ut ego audīrer | ut tū audīrēris, audīrēre | ut is, ut ea, ut id audīrētur | ut nōs audīrēmur | ut vōs audīrēminī | ut eī, ut eae, ut ea audīrentur |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tū) | (is, ea, id) | ― | (vōs) | (eī, eae, ea) | |
| Presente | ― ― | (tū) audī | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) audīte | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro | ― ― | (tū) audītō | (is, ea, id) audītō | ― ― | (vōs) audītōte | (eī, eae, ea) audiuntō |
| Presente pasivo | ― ― | (tū) audīre | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) audīminī | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro pasivo | ― ― | (tū) audītor | (is, ea, id) audītor | ― ― | (vōs) ― | (eī, eae, ea) audiuntor |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad |
- Derivados: audiens, audientia, inaudientia, auditio, auditiuncula, audito, auditor, auditorium, auditorialis, auditorius, auditus, exaudio, exauditio, exauditor, exaudibilis, inaudio, inauditus, oboedio, oboeditio, oboediens, oboedienter, oboedientia
Descendientes [▲▼]
- Arrumano: avdu (rup)
- Catalán: oir (ca)
- Español: oír
- Francés: ouïr (fr)
- Gallego: oír (gl)
- Inglés: audio (en)
- Italiano: udire (it)
- Occitano: ausir (oc)
- Portugués: ouvir (pt)
- Romanche: udir (rm)
- Rumano: auzi (ro)
- 1 2 Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Página 61. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.