balear - Wikcionario, el diccionario libre (original) (raw)
De Wikcionario, el diccionario libre
| balear | |
|---|---|
| pronunciación (AFI) | [baleˈaɾ] |
| silabación | ba-le-ar |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | trisílaba |
| rima | aɾ |
Del latín Balearis.
balear (sin género) ¦ plural: baleares
1
Originario, relativo a, o propio de las Islas Baleares.
- Uso: se emplea también como sustantivo.
- Relacionado: baleárico.
2
Originario, relativo a, o propio de un pueblo prerromano que habitó en las islas Mallorca y Menorca (en las Islas Baleares).
- Uso: se emplea también como sustantivo
balear ¦ plural: baleares
3
Conjunto de dialectos del catalán hablados en las Islas Baleares.
1
Disparar balas contra algo o alguien.
Conjugación de balear paradigma: amar (regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | balear | haber baleado | |||||
| Gerundio | baleando | habiendo baleado | |||||
| Participio | baleado | ||||||
| Formas personales | |||||||
| Modo indicativo | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Presente | yo baleo | tú baleas | vos baleás | él, ella, usted balea | nosotros baleamos | vosotros baleáis | ustedes, ellos balean |
| Pretérito imperfecto | yo baleaba | tú baleabas | vos baleabas | él, ella, usted baleaba | nosotros baleábamos | vosotros baleabais | ustedes, ellos baleaban |
| Pretérito perfecto | yo baleé | tú baleaste | vos baleaste | él, ella, usted baleó | nosotros baleamos | vosotros baleasteis | ustedes, ellos balearon |
| Pretérito pluscuamperfecto | yo había baleado | tú habías baleado | vos habías baleado | él, ella, usted había baleado | nosotros habíamos baleado | vosotros habíais baleado | ustedes, ellos habían baleado |
| Pretérito perfecto compuesto | yo he baleado | tú has baleado | vos has baleado | él, ella, usted ha baleado | nosotros hemos baleado | vosotros habéis baleado | ustedes, ellos han baleado |
| Futuro | yo balearé | tú balearás | vos balearás | él, ella, usted baleará | nosotros balearemos | vosotros balearéis | ustedes, ellos balearán |
| Futuro compuesto | yo habré baleado | tú habrás baleado | vos habrás baleado | él, ella, usted habrá baleado | nosotros habremos baleado | vosotros habréis baleado | ustedes, ellos habrán baleado |
| Pretérito anterior† | yo hube baleado | tú hubiste baleado | vos hubiste baleado | él, ella, usted hubo baleado | nosotros hubimos baleado | vosotros hubisteis baleado | ustedes, ellos hubieron baleado |
| Modo condicional | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Condicional simple | yo balearía | tú balearías | vos balearías | él, ella, usted balearía | nosotros balearíamos | vosotros balearíais | ustedes, ellos balearían |
| Condicional compuesto | yo habría baleado | tú habrías baleado | vos habrías baleado | él, ella, usted habría baleado | nosotros habríamos baleado | vosotros habríais baleado | ustedes, ellos habrían baleado |
| Modo subjuntivo | |||||||
| que yo | que tú | que vos | que él, que ella, que usted | que nosotros | que vosotros | que ustedes, que ellos | |
| Presente | que yo balee | que tú balees | que vos balees, baleés | que él, que ella, que usted balee | que nosotros baleemos | que vosotros baleéis | que ustedes, que ellos baleen |
| Pretérito imperfecto | que yo baleara, balease | que tú balearas, baleases | que vos balearas, baleases | que él, que ella, que usted baleara, balease | que nosotros baleáramos, baleásemos | que vosotros balearais, baleaseis | que ustedes, que ellos balearan, baleasen |
| Pretérito perfecto | que yo haya baleado | que tú hayas baleado | que vos hayas baleado | que él, que ella, que usted haya baleado | que nosotros hayamos baleado | que vosotros hayáis baleado | que ustedes, que ellos hayan baleado |
| Pretérito pluscuamperfecto | que yo hubiera baleado, hubiese baleado | que tú hubieras baleado, hubieses baleado | que vos hubieras baleado, hubieses baleado | que él, que ella, que usted hubiera baleado, hubiese baleado | que nosotros hubiéramos baleado, hubiésemos baleado | que vosotros hubierais baleado, hubieseis baleado | que ustedes, que ellos hubieran baleado, hubiesen baleado |
| Futuro† | que yo baleare | que tú baleares | que vos baleares | que él, que ella, que usted baleare | que nosotros baleáremos | que vosotros baleareis | que ustedes, que ellos balearen |
| Futuro compuesto† | que yo hubiere baleado | que tú hubieres baleado | que vos hubieres baleado | que él, que ella, que usted hubiere baleado | que nosotros hubiéremos baleado | que vosotros hubiereis baleado | que ustedes, que ellos hubieren baleado |
| Modo imperativo | |||||||
| ― | (tú) | (vos) | (usted) | (nosotros) | (vosotros) | (ustedes) | |
| Presente | ― ― | (tú) balea | (vos) baleá | (usted) balee | (nosotros) baleemos | (vosotros) balead | (ustedes) baleen |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad |
1 Agricultura
Separar con escoba la paja gruesa y granzones del grano aventado, generalmente de trigo o de cebada.
- Ámbito: España
- Uso: rural
- Sinónimo: abalear.
Conjugación de balear paradigma: amar (regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | balear | haber baleado | |||||
| Gerundio | baleando | habiendo baleado | |||||
| Participio | baleado | ||||||
| Formas personales | |||||||
| Modo indicativo | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Presente | yo baleo | tú baleas | vos baleás | él, ella, usted balea | nosotros baleamos | vosotros baleáis | ustedes, ellos balean |
| Pretérito imperfecto | yo baleaba | tú baleabas | vos baleabas | él, ella, usted baleaba | nosotros baleábamos | vosotros baleabais | ustedes, ellos baleaban |
| Pretérito perfecto | yo baleé | tú baleaste | vos baleaste | él, ella, usted baleó | nosotros baleamos | vosotros baleasteis | ustedes, ellos balearon |
| Pretérito pluscuamperfecto | yo había baleado | tú habías baleado | vos habías baleado | él, ella, usted había baleado | nosotros habíamos baleado | vosotros habíais baleado | ustedes, ellos habían baleado |
| Pretérito perfecto compuesto | yo he baleado | tú has baleado | vos has baleado | él, ella, usted ha baleado | nosotros hemos baleado | vosotros habéis baleado | ustedes, ellos han baleado |
| Futuro | yo balearé | tú balearás | vos balearás | él, ella, usted baleará | nosotros balearemos | vosotros balearéis | ustedes, ellos balearán |
| Futuro compuesto | yo habré baleado | tú habrás baleado | vos habrás baleado | él, ella, usted habrá baleado | nosotros habremos baleado | vosotros habréis baleado | ustedes, ellos habrán baleado |
| Pretérito anterior† | yo hube baleado | tú hubiste baleado | vos hubiste baleado | él, ella, usted hubo baleado | nosotros hubimos baleado | vosotros hubisteis baleado | ustedes, ellos hubieron baleado |
| Modo condicional | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Condicional simple | yo balearía | tú balearías | vos balearías | él, ella, usted balearía | nosotros balearíamos | vosotros balearíais | ustedes, ellos balearían |
| Condicional compuesto | yo habría baleado | tú habrías baleado | vos habrías baleado | él, ella, usted habría baleado | nosotros habríamos baleado | vosotros habríais baleado | ustedes, ellos habrían baleado |
| Modo subjuntivo | |||||||
| que yo | que tú | que vos | que él, que ella, que usted | que nosotros | que vosotros | que ustedes, que ellos | |
| Presente | que yo balee | que tú balees | que vos balees, baleés | que él, que ella, que usted balee | que nosotros baleemos | que vosotros baleéis | que ustedes, que ellos baleen |
| Pretérito imperfecto | que yo baleara, balease | que tú balearas, baleases | que vos balearas, baleases | que él, que ella, que usted baleara, balease | que nosotros baleáramos, baleásemos | que vosotros balearais, baleaseis | que ustedes, que ellos balearan, baleasen |
| Pretérito perfecto | que yo haya baleado | que tú hayas baleado | que vos hayas baleado | que él, que ella, que usted haya baleado | que nosotros hayamos baleado | que vosotros hayáis baleado | que ustedes, que ellos hayan baleado |
| Pretérito pluscuamperfecto | que yo hubiera baleado, hubiese baleado | que tú hubieras baleado, hubieses baleado | que vos hubieras baleado, hubieses baleado | que él, que ella, que usted hubiera baleado, hubiese baleado | que nosotros hubiéramos baleado, hubiésemos baleado | que vosotros hubierais baleado, hubieseis baleado | que ustedes, que ellos hubieran baleado, hubiesen baleado |
| Futuro† | que yo baleare | que tú baleares | que vos baleares | que él, que ella, que usted baleare | que nosotros baleáremos | que vosotros baleareis | que ustedes, que ellos balearen |
| Futuro compuesto† | que yo hubiere baleado | que tú hubieres baleado | que vos hubieres baleado | que él, que ella, que usted hubiere baleado | que nosotros hubiéremos baleado | que vosotros hubiereis baleado | que ustedes, que ellos hubieren baleado |
| Modo imperativo | |||||||
| ― | (tú) | (vos) | (usted) | (nosotros) | (vosotros) | (ustedes) | |
| Presente | ― ― | (tú) balea | (vos) baleá | (usted) balee | (nosotros) baleemos | (vosotros) balead | (ustedes) baleen |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad |
| balear | |
|---|---|
| central (AFI) | [bə.leˈa] |
| valenciano (AFI) | [ba.leˈaɾ] |
| baleárico (AFI) | [bə.leˈa] |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | trisílaba |
Del latín Balearis.
balear (sin género) ¦ plural: balears
1
- Ejemplo:
Una, defensada per zoòlegs sosté que determinats elements balears, sobretot hipogeus de Mallorca, tindirien uns orígens paleomediterranis i s'haurien mantingut a les illes des d'èpoques pre-miocèniques fins a l'actualitat.Xavier Bellés i Ros. Fauna cavernícola i intersticial de la Península Ibèrica i les Illes Balears. Editorial: Editorial CSIC - CSIC Press. 1987. ISBN: 842730532X.
- Ejemplo:
Les dones balears guanyen un 30,9% menys que els homes.Polítiques locals de joventut a les Illes Balears. Editorial: Fundació Ferrer i Guàrdia. 2002. ISBN: 8487064302.