paco - Wikcionario, el diccionario libre (original) (raw)

paco
pronunciación (AFI) [ˈpako] Costa Rica
silabación pa-co
acentuación llana
longitud silábica bisílaba
rima a.ko

Del quechua p'aqu ('rojizo'). [1]

paco ¦ plural: pacos

1 Mamíferos

(Vicugna pacos) Mamífero americano, auquénido, domesticado por los indios de Los Andes y criado principalmente por su lana, de mejor calidad que la de la llama. Es la variedad domesticada de la vicuña, que vive en estado salvaje o semisalvaje.[2]

2

Mena de plata con ganga ferruginosa.[2]

paco ¦ plural: pacos ¦ femenino: paca ¦ femenino plural: pacas

3

Rojizo, de color bermejo.

Onomatopéyica del sonido del disparo del fusil.[1]

paco ¦ plural: pacos

1 Historia, milicia

Moro francotirador que disparaba sobre las tropas españolas, durante la guerra del Rif.

2 Milicia

Francotirador.

Del náhuatl clásico paca ('lavar').[1]

paco ¦ plural: pacos

1 Alimentos

Tamal del maíz limpio.[2]

2 Alimentos

Tamal cuya masa contiene azúcar, crema y leche.[2]

Del italiano pacco ('paquete').

paco ¦ plural: pacos

1

Paquete con dinero falso, que los estafadores emplean para engañar a sus víctimas.[3]

2

Monto considerable de dinero.[2]

3

Cantidad considerable de cualquier cosa, pero especialmente de papel moneda.[2]

4

Falta de sinceridad, engaño.[2]

Acortamiento de pasta base de cocaína

paco ¦ plural: pacos

1

Droga de bajo costo que es un producto intermedio en la producción del clorhidrato de cocaína. Tiene el aspecto de un polvo con un color que varía entre el blanco sucio y el marrón. Está compuesto de cocaína base, ecgonina, benzoilecgonina, tropacocaína, cinamoilcocaína, sulfatos y carbonatos.[2]

2

Paquete que contiene droga.[2]

Alteración fonética de pacú.

paco ¦ plural: pacos

1 Peces

(Piaractus brachypomus) Variante de pacú.[2]

De origen incierto. La creencia popular le asigna el origen en la sigla de "Personal a Contrata de Orden y Seguridad", sin embargo se documenta el uso del término mucho antes de la fundación de Carabineros.[4]

Sustantivo masculino y femenino

[editar]

paco ¦ plural: pacos ¦ femenino: paca ¦ femenino plural: pacas

1

Funcionario policial.[2]

paco ¦ plural: pacos ¦ femenino: paca ¦ femenino plural: pacas

2

Persona que vigila o impone restricciones al comportamiento de otros.

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

1

Paz.

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

paco ¦ plural: paci

1

Paz.

paco
clásico (AFI) /ˈpaː.koː/ (etimología 1)
eclesiástico (AFI) /ˈpa.ko/
clásico (AFI) /ˈpa.koː/ (etimología 2)
eclesiástico (AFI) /ˈpa.ko/
silabación pa-cō, pā-cō
acentuación llana
longitud silábica bisílaba
rimas a.koː, a.ko, aː.koː

de pāx ('paz').

1

Pacificar.

2

Tranquilizar, calmar (personas, los ánimos, etc.).

3

Imponer un acuerdo (por territorios, pueblos, etc.).

4

Someter, reprimir, domar, reducir (personas).

5

Someter (tierras mediante cultivación), hacer cultivable.

Conjugación de pācō, pācāre, pācāvī, pācātum (primera conjugación, regular) [▲▼]

Formas no personales (verboides)
Infinitivo activo pācāre, pācāvisse
Infinitivo pasivo pācārī
Participio activo pācāns, pācātūrus
Participio pasivo pācandus, pācātus
Gerundio pācandī, pācandō, pācandum
Supino pācātum, pācātū
Formas personales
Modo indicativo
ego is, ea, id nōs vōs eī, eae, ea
Presente ego pācō pācās is, ea, id pācat nōs pācāmus vōs pācātis eī, eae, ea pācant
Pretérito imperfecto ego pācābam pācābās is, ea, id pācābat nōs pācābāmus vōs pācābātis eī, eae, ea pācābant
Futuro ego pācābō pācābis is, ea, id pācābit nōs pācābimus vōs pācābitis eī, eae, ea pācābunt
Pretérito perfecto ego pācāvī pācāvistī is, ea, id pācāvit nōs pācāvimus vōs pācāvistis eī, eae, ea pācāvērunt, pācāvēre
Pretérito pluscuamperfecto ego pācāveram pācāverās is, ea, id pācāverat nōs pācāverāmus vōs pācāverātis eī, eae, ea pācāverant
Futuro perfecto ego pācāverō pācāveris is, ea, id pācāverit nōs pācāverimus vōs pācāveritis eī, eae, ea pācāverint
Presente pasivo ego pācor pācāris, pācāre is, ea, id pācātur nōs pācāmur vōs pācāminī eī, eae, ea pācantur
Pretérito imperfecto pasivo ego pācābar pācābāris, pācābāre is, ea, id pācābātur nōs pācābāmur vōs pācābāminī eī, eae, ea pācābantur
Futuro pasivo ego pācābor pācāberis, pācābere is, ea, id pācābitur nōs pācābimur vōs pācābiminī eī, eae, ea pācābuntur
Modo subjuntivo
ut ego ut tū ut is, ut ea, ut id ut nōs ut vōs ut eī, ut eae, ut ea
Presente ut ego pācem ut tū pācēs ut is, ut ea, ut id pācet ut nōs pācēmus ut vōs pācētis ut eī, ut eae, ut ea pācent
Pretérito imperfecto ut ego pācārem ut tū pācārēs ut is, ut ea, ut id pācāret ut nōs pācārēmus ut vōs pācārētis ut eī, ut eae, ut ea pācārent
Pretérito perfecto ut ego pācāverim ut tū pācāverīs ut is, ut ea, ut id pācāverit ut nōs pācāverīmus ut vōs pācāverītis ut eī, ut eae, ut ea pācāverint
Pretérito pluscuamperfecto ut ego pācāvissem ut tū pācāvissēs ut is, ut ea, ut id pācāvisset ut nōs pācāvissēmus ut vōs pācāvissētis ut eī, ut eae, ut ea pācāvissent
Presente pasivo ut ego pācer ut tū pācēris, pācēre ut is, ut ea, ut id pācētur ut nōs pācēmur ut vōs pācēminī ut eī, ut eae, ut ea pācentur
Pretérito imperfecto pasivo ut ego pācārer ut tū pācārēris, pācārēre ut is, ut ea, ut id pācārētur ut nōs pācārēmur ut vōs pācārēminī ut eī, ut eae, ut ea pācārentur
Modo imperativo
(tū) (is, ea, id) (vōs) (eī, eae, ea)
Presente ― ― (tū) pācā (is, ea, id) ― ― ― (vōs) pācāte (eī, eae, ea) ―
Futuro ― ― (tū) pācātō (is, ea, id) pācātō ― ― (vōs) pācātōte (eī, eae, ea) pācantō
Presente pasivo ― ― (tū) pācāre (is, ea, id) ― ― ― (vōs) pācāminī (eī, eae, ea) ―
Futuro pasivo ― ― (tū) pācātor (is, ea, id) pācātor ― ― (vōs) ― (eī, eae, ea) pācantor
Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad

de pāx ('paz').

Verbo transitivo e intransitivo

[editar]

1

Llegar a un acuerdo.

Conjugación de pacō, pacere, pepigī, pactum (tercera conjugación, regular) [▲▼]

Formas no personales (verboides)
Infinitivo activo pacere, pepigisse
Infinitivo pasivo pacī
Participio activo pacēns, pactūrus
Participio pasivo pacendus, pactus
Gerundio pacendī, pacendō, pacendum
Supino pactum, pactū
Formas personales
Modo indicativo
ego is, ea, id nōs vōs eī, eae, ea
Presente ego pacō pacis is, ea, id pacit nōs pacimus vōs pacitis eī, eae, ea pacunt
Pretérito imperfecto ego pacēbam pacēbās is, ea, id pacēbat nōs pacēbāmus vōs pacēbātis eī, eae, ea pacēbant
Futuro ego pacam pacēs is, ea, id pacēt nōs pacēmus vōs pacētis eī, eae, ea pacent
Pretérito perfecto ego pepigī pepigistī is, ea, id pepigit nōs pepigimus vōs pepigistis eī, eae, ea pepigērunt, pepigēre
Pretérito pluscuamperfecto ego pepigeram pepigerās is, ea, id pepigerat nōs pepigerāmus vōs pepigerātis eī, eae, ea pepigerant
Futuro perfecto ego pepigerō pepigeris is, ea, id pepigerit nōs pepigerimus vōs pepigeritis eī, eae, ea pepigerint
Presente pasivo ego pacor paceris, pacere is, ea, id pacitur nōs pacimur vōs paciminī eī, eae, ea pacuntur
Pretérito imperfecto pasivo ego pacēbar pacēbāris, pacēbāre is, ea, id pacēbātur nōs pacēbāmur vōs pacēbāminī eī, eae, ea pacēbantur
Futuro pasivo ego pacar pacēris, pacēre is, ea, id pacētur nōs pacēmur vōs pacēminī eī, eae, ea pacentur
Modo subjuntivo
ut ego ut tū ut is, ut ea, ut id ut nōs ut vōs ut eī, ut eae, ut ea
Presente ut ego pacam ut tū pacās ut is, ut ea, ut id pacat ut nōs pacāmus ut vōs pacātis ut eī, ut eae, ut ea pacant
Pretérito imperfecto ut ego pacerem ut tū pacerēs ut is, ut ea, ut id paceret ut nōs pacerēmus ut vōs pacerētis ut eī, ut eae, ut ea pacerent
Pretérito perfecto ut ego pepigerim ut tū pepigerīs ut is, ut ea, ut id pepigerit ut nōs pepigerīmus ut vōs pepigerītis ut eī, ut eae, ut ea pepigerint
Pretérito pluscuamperfecto ut ego pepigissem ut tū pepigissēs ut is, ut ea, ut id pepigisset ut nōs pepigissēmus ut vōs pepigissētis ut eī, ut eae, ut ea pepigissent
Presente pasivo ut ego pacar ut tū pacāris, pacāre ut is, ut ea, ut id pacātur ut nōs pacāmur ut vōs pacāminī ut eī, ut eae, ut ea pacantur
Pretérito imperfecto pasivo ut ego pacerer ut tū pacerēris, pacerēre ut is, ut ea, ut id pacerētur ut nōs pacerēmur ut vōs pacerēminī ut eī, ut eae, ut ea pacerentur
Modo imperativo
(tū) (is, ea, id) (vōs) (eī, eae, ea)
Presente ― ― (tū) pace (is, ea, id) ― ― ― (vōs) pacite (eī, eae, ea) ―
Futuro ― ― (tū) pacitō (is, ea, id) pacitō ― ― (vōs) pacitōte (eī, eae, ea) pacuntō
Presente pasivo ― ― (tū) pacere (is, ea, id) ― ― ― (vōs) paciminī (eī, eae, ea) ―
Futuro pasivo ― ― (tū) pacitor (is, ea, id) pacitor ― ― (vōs) ― (eī, eae, ea) pacuntor
Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad
  1. 1 2 3 «paco» en Diccionario de la lengua española. Editorial: Real Academia Española, Asociación de Academias de la Lengua Española y Espasa. 23.ª ed, Madrid, 2014.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «paco» en Diccionario de americanismos. Editorial: Asociación de Academias de la Lengua Española. 2010.
  3. «El lunfardo rioplatense en el portugués de Brasil». El Castellano. Obtenido de: https://www.elcastellano.org/el-lunfardo-rioplatense-en-el-portugu%C3%A9s-de-brasil.
  4. Daniel Palma Alvarado. «La palabra ‘paco’ y su historia». Ciper. 14 abr 2023. Obtenido de: https://www.ciperchile.cl/2023/04/14/la-palabra-paco-y-su-historia/.