Kiwis (original) (raw)

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Kiwi.

Kiwis
Apteryx George Shaw 1813 Editar o valor en Wikidata
Imaxe
Instancia de taxon Editar o valor en Wikidata Categoría taxonómica xénero Editar o valor en Wikidata
Características Ciclo diurno nocturno Editar o valor en Wikidata Medio de locomoción bipedismo Editar o valor en Wikidata
Subdivisións Apteryx owenii Apteryx haastii Apteryx australis Apteryx rowi Apteryx mantelli
Clasificación taxonómica
SuperreinoHolozoaReinoAnimaliaFiloChordataClaseAvesOrdeApterygiformesFamiliaApterygidaeXénero Apteryx Editar o valor en WikidataShaw, 1813 Apteryx Editar o valor en Wikidata
Localización Endémico en Nova Zelandia Editar o valor en Wikidata Mapas Distribución
Códigos e identificadoresFreebase/m/04f85 Editar o valor en WikidataITIS174393 Editar o valor en WikidataOTT241840 Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns Descrito pola fonte Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24333968 Traducir"Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron "Q24753374 Traducir"The Nuttall Encyclopædia Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24346448 Traducir"Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947) "Q43401299 Traducir" Editar o valor en Wikidata
Wikidata G:Commons C:Commons

Os kiwis (xénero Apteryx, que en grego significa "sen ás") son un clado de aves paelognatas, da familia dos apteríxídos (Apterygidae), composto por 5 especies endémicas da illa de Nova Zelandia.[1][2] Pertence á orde Apterygiformes, pero antes estaba clasificado na orde Struthioniformes (sensu lato). Son aves non voadoras pequenas, aproximadamente do tamaño dunha galiña. Antes da chegada dos humanos ao redor do ano 1300, en Nova Zelandia os únicos mamíferos que había eran morcegos, e os nichos ecolóxicos que noutras partes do mundo eran ocupados por animais tan diversos como cabalos, lobos e ratos foron desempeñados por paxaros (e en menor proporción por certas especies de réptiles).

A denominación kiwi é maorí, idioma do pobo homónimo de liñaxe malaiopolinesia que colonizou Nova Zelandia antes da chegada dos europeos.

A súa adaptación á vida terrestre é extensiva: como todas as ratites, non teñen quilla no esterno para ancorar os músculos das ás, e case nin ás sequera: os vestixios son tan pequenos que son invisibles baixo a súa plumaxe que carece de plumas. Esta plumaxe é típica da ave en cuestión. Diríase que, por razóns evolutivas e de adaptación ao ecosistema, os plumóns non chegaron á etapa de verdadeiras plumas, adoptando o característico aspecto de suaves cerdas que ten a plumaxe do kiwi. Mentres que xeralmente os paxaros teñen ósos ocos para aforrar peso e facer o voo máis práctico, o kiwi ten medula, do mesmo xeito que os mamíferos.

Os kiwis son criaturas tímidas e nocturnas cun sentido do olfacto moi desenvolvido mercé á existencia de verdadeiros bigotes en torno ao bico, tales bigotes son eficacísimos órganos olfactivos. Outro trazo xeralmente infrecuente nunha ave é a presenza de fosas nasais na punta do seu longo e filoso bico. Son omnívoros; para alimentarse fenden o peteiro no chan en busca de miñocas, insectos e outros invertebrados. Tamén comen froita e, se a oportunidade se presenta, pequenos cangrexos de río, anfibios e anguías.

Os machos encárganse de chocar os ovos (ovos que son os máis grandes en relación ás proporcións do animal adulto), efectuándose a posta durante dez semanas en niños soterrados semellantes a tobos, con todo ningún dos proxenitores adícase a alimentar ás crías as cales son nidífugas (apenas teñen o suficientemente desenvolvido o corpo saen do niño para alimentarse por conta propia).

Mentres que a visión tradicional das relacións filoxenéticas dos kiwis con respecto aos outros paleognatos establéceos máis próximos ás moas, os estudos moleculares sitúanos como o grupo irmán dun clado formado polos casuarios e os emúes.[3][4] Por outra banda, as últimas análises morfolóxicas agrúpanos como o grupo irmán do resto das ratites.[5]

Cladograma baseado en Baker et al. (1995) e Burbidge et al (2003).[6][7]

  1. ↑ Clements, J. F. 2007. The Clements Checklist of Birds of the World, 6th Edition. Cornell University Press. Downloadable from Cornell Lab of Ornithology
  2. ↑ Sibley, Charles Gald & Ahlquist, Jon Edward (1990) Phylogeny and classification of birds. Yale University Press, New Haven, Conn.
  3. ↑ Harshman, J. et al. (2008) Phylogenomic evidence for multiple losses of flight in ratite birds Arquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine.. PNAS 105:13462-12467.
  4. ↑ Hackett S. J. et al. (2008) A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History. Science 320(5884):1763-1768.
  5. ↑ Livezey, B. C. & Zusi, R. L. (2007) Higher-order phylogeny of modern birds (Theropoda, Aves: Neornithes) based on comparative anatomy. II. Analysis and discussion Arquivado 06 de abril de 2013 en Wayback Machine.. Zool. J. Linn. Soc. 149:1-95.
  6. ↑ Burbidge, M. L. et al. (2003) [Molecular and other biological evidence supports the recognition of at least three species of brown kiwi]. Conservation Genetics 4:167-177.
  7. ↑ Baker, A. J. et al. (1995) Flightless brown kiwi of New Zealand possess extremely subdivided population structure and cryptic species like small mammals. Proceedings of the National Academy of Sciences 92:8254?8258.