carmen - Victionarium (original) (raw)
Appellatio pronuntiatusque
[+/-]
Syllabificatio phonetica: o·pus — morphologica: opus
carm|en, -ĭnis neut. [1][2][3][4][5]
- (Propriē) cantus, vel quidquid certis modis ac numeris recitatur, pronunciatur, effertur. Carmen enim est antiquissima Latinorum vox, qua quodcumque a poetis oestro incitatis expromebatur, sive illud maxima, sive minima mole constaret, significabatur.[1]
- (Generatim) cantus:
- cantus de hominibus
- cantus de avis
- sonus, qui musicis instrumentis editur
- aliarum rerum sonus
- Ipsa oratio numeris seu pedibus vincta et canendo apta.
- Opus musicum, quod cantatur.
| n. | sing. | plur. | |
|---|---|---|---|
| nom. | carmen | carmina | I |
| gen. | carminis | carminum | II |
| dat. | carminī | carminibus | III |
| acc. | carmen | carmina | IV |
| abl. | carmine | carminibus | VI |
| voc. | carmen | carmina | V |
| Opus musicum | dilatare ▼ |
|---|
| Opus musicum | collabi ▲ |
|---|
| Petronius Arbiterca. 14-66 | C. Plinius Secundus23-79 | C. Suetonius Tranquillusca. 70-150 | Apuleiusca. 125-170 | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| antiq. | class. | I | I | II | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | XIII | XIV | XV | XVI | XVII | XVIII | XIX | XX | XXI |
saec. I.
- Supprimere ego querelam iubeo, ne quis consilia deprehenderet, relictoque Eumolpo — nam in balneo carmen recitabat — per tenebrosum et sordidum egressum extraho Gitona raptimque in hospitium meum pervolo. Praeclusis deinde foribus invado pectus amplexibus, et perfusum os lacrumis vultu meo contero. Diu vocem neuter invenit; nam puer etiam singultibus crebris amabile pectus quassaverat. —Satyricon T. Petronii Arbitri [6][7]
saec. I. (ca. 78 p.C.n.)
- Oculorum acies vel maxime fidem excedentia invenit exempla. in nuce inclusam Iliadem Homeri carmen in membrana scriptum tradit Cicero. idem fuisse qui pervideret CXXXV passuum. huic et nomen M. Varro reddit: Strabonem vocatum; solitum autem Punico bello a Lilybaeo Siciliae promunturio, exeunte classe e Carthaginis portu, etiam numerum navium dicere. —Naturalis historia Plinii [8][7]
Latinitas postclassica
[+/-]
saec. II.
- Artes liberales utriusque generis studiosissime coluit. in oratione Latina secutus est Corvinum Messalam, quem senem adulescens observarat. sed adfectatione et morositate nimia obscurabat stilum, ut aliquanto ex tempore quam a cura praestantior haberetur. composuit et carmen lyricum, cuius est titulus conquestio de morte L. Caesaris. —De vita Caesarum C. Suetoni Tranquilli [9][7]
saec. II. (ca. 170 p.C.n.)
- Symphoniae dehinc suaves, fistulae tibiaeque modulis dulcissimis personabant. Eas amoenus lectissimae iuventutis veste nivea et cataclista praenitens sequebatur chorus, carmen venustum iterantes, quod Camenarum favore sollers poeta modulatus edixerat, quod argumentum referebat interim maiorum antecantamenta votorum. —Metamorphoseon libri XI Apulei [10][7]
Fontes
- 1 2 Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedForcellini - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedFreund - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedGeorges - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedLangenscheidt - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedOlivetti - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedPetronius - 1 2 3 4 Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedq - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedPlinius - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedSuetonius - ↑ Lapsus in citando: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedApuleius