amator - Victionarium (original) (raw)

Appellatio pronuntiatusque

[+/-]

Syllabificatio phonetica: a·mā·tor — morphologica: amat-or

← Latine: amō (amāre)

amāt|or, -ōris masc. [1][2][3][4][5]

1. Qui aliquem vehementer amat (et pro amante venereo). [1]
2. Qui maximo animi ardore alicui studet favetque (occurrit cum de personis, tum de rebus atque abstractis). [1]

Latinitas mediaevalis

[+/-]

saec. XIII.

• Et qui tuus est amator?

homicida, fornicator,

Davus, Geta, Byrria!

tales tibi famulantur,

tales de te gloriantur

tabernali curia. —Carmina Burana variorum auctorum (Carmina potoria, 193, 10. fl.1230)

• amātōrculus

• amātōrium

• amātōrius, amātōriē

• amātrīx fem.

• adamātor

• coamātor

Discretiva

	amator dictio est in variis linguis:

• Corduene: amator

• Dacoromane: amator

• Illyrice: amator

• Polonice: amator

• Danice: amatør

• Hungarice: amatőr

• Norvegice: amatør

• Suecice: amatör

• Turcice: amatör

Proprietates grammaticales

[+/-]

Appellatio pronuntiatusque

[+/-]

Syllabificatio phonetica: a·mā·tor — morphologica: am-ator

class.

• atque hoc quidem commune malorum et bonorum, ut, si iam difficile sit persuadere nihil earum rerum, quae perturbent animum, aut in bonis aut in malis esse habendum, tamen alia ad alium motum curatio sit adhibenda aliaque ratione malevolus, alia amator, alia rursus anxius, alia timidus corrigendus. —Tusculanae disputationes Ciceronis [6]

class.

• Quae vocabula dicuntur a verbis, funt ut a scribendo scriptor, a legendo lector, haec quoque non servare similitudinem licet videre ex his: cum similiter dicatur ut ab amando amator, ab salutando salutator, et ab cantando cantator; et cum dicatur lassus sum metendo, ferendo, ex his vocabula non reddunt proportionem, quoniam non fit ut messor, et fertor. Multa sunt item in hac specie in quibus potius consuetudinem sequimur quam rationem verborum. —De lingua Latina Varronis [7][8]

class.

• tollatur Circus! non tuta licentia Circi est:

hic sedet ignoto iuncta puella viro.

cum quaedam spatientur in hoc, ut amator eodem

conveniat, quare porticus ulla patet?

quis locus est templis augustior? haec quoque vitet,

in culpam siqua est ingeniosa suam.

cum steterit Iovis aede, Iovis succurret in aede

quam multas matres fecerit ille deus. —Tristia Ovidii Nasonis [9]

saec. I.

• In Asiam cum a quaestore essem stipendio eductus, hospitium Pergami accepi. Ubi cum libenter habitarem non solum propter cultum aedicularum, sed etiam propter hospitis formosissimum filium, excogitavi rationem, qua non essem patri familiae suspectus amator. Quotiescunque enim in convivio de usu formosorum mentio facta est, tam vehementer excandui, tam severa tristitia violari aures meas obsceno sermone nolui, ut me mater praecipue tanquam unum ex philosophis intueretur. —Satyricon T. Petronii Arbitri [10][8]

saec. I.

• Euphranoris Alexander Paris est, in quo laudatur quo omnia simul intellegantur, iudex dearum, amator Helenae et tamen Achillis interfector. huius est Minerva, Romae quae dicitur Catuliana, infra Capitolium a Q. Lutatio dicata, et simulacrum Boni Eventus, dextra pateram, sinistra spicam ac papavera tenens, item Latona puerpera Apollinem et Dianam infantes sustinens in aede Concordiae. —Naturalis historia Plinii [11][8]

saec. I.

• O quantum tibi nominis paratur!

O quae gloria! quam frequens amator!

Te convivia, te forum sonabit,

Aedes, compita, porticus, tabernae.

Uni mitteris, omnibus legeris. —Epigrammata M. Valerii Martialis [12]

Latinitas postclassica

[+/-]

saec. II.

• aspice quid faciant commercia: venerat obses,

hic fiunt homines. nam si mora longior urbem

†indulsit† pueris, non umquam derit amator.

mittentur bracae, cultelli, frena, flagellum:

sic praetextatos referunt Artaxata mores. —Saturae D. Iuni Iuvenalis [13][8]

Latinitas humanistica

[+/-]

saec. XIV.

• Marcus Curius Dentatus, fortissimus et continentissimus ducum et paupertatis amator et virtutis, cuius ab observantia et recto vite calle nec metu aliquo nec cupidine flecti posset, Samnites quiescere non valentes magna, consul, strage delevit; et Sabinos rebellantes vicit victosque in deditionem accepit. —De viris illustribus Petrarcae [14][8]

Fontes

1. 1 2 3 Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Forcellini
2. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Freund
3. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Georges
4. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Langenscheidt
5. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Olivetti
6. ↑ Marcus Tullius Cicero - Tusculanae disputationes. (The Latin Library): Liber quartus. XXXI. [65] — amator
7. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Varro
8. 1 2 3 4 5 Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named q
9. ↑ Publius Ovidius Naso - Tristia. (Bibliotheca Augustana): Liber secundus, versus 285 — amator
10. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Petronius
11. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Plinius
12. ↑ Marcus Valerius Martialis - Epigrammata. (Bibliotheca Augustana): Liber septimus. XCVII, versus 10 — amari
13. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Iuvenalis
14. ↑ Lapsus in citando: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Petrarca