lego - Victionarium (original) (raw)
Latine
Appellatio pronuntiatusque
[+/-]
Syllabificatio phonetica: le·gō — morphologica: leg-o
← Graeca Antiqua: λέγω (légō)}}
leg|ō, -ĕre, lēgī, lēctum [1] [2]
- √ Colligō, colligere
mala de ramis legere - (Speciatim et saepissime, cum accusativo) oculis scripta percurrere, quasi verba colligendo.[1]
librum legere
| Thema | Vox activa | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| leg- | Tempus praesens | imperfectum | futurum | ||||
| Persona | indicativ. | coniunct. | imperat. | indicativ. | coniunct. | indicativ. | imperat. |
| I. sing. | legō | legam | legēbam | legerem | legam | ||
| II. sing. | legis | legās | lege! | legēbās | legerēs | legēs | legitō! |
| III. sing. | legit | legat | legēbat | legeret | leget | legitō! | |
| I. plur. | legimus | legāmus | legēbāmus | legerēmus | legēmus | ||
| II. plur. | legitis | legātis | legite! | legēbātis | legerētis | legētis | legitōte! |
| III. plur. | legunt | legant | legēbant | legerent | legent | leguntō! | |
| Thema | Vox passiva | ||||||
| leg- | Tempus praesens | imperfectum | futurum | ||||
| Persona | indicativ. | coniunct. | imperat. | indicativ. | coniunct. | indicativ. | imperat. |
| I. sing. | legor | legar | legēbar | legerer | legar | ||
| II. sing. | legeris | legāris | legere! | legēbāris | legerēris | legēris | legitor! |
| III. sing. | legitur | legātur | legēbātur | legerētur | legētur | legitor! | |
| I. plur. | legimur | legāmur | legēbāmur | legerēmur | legēmur | ||
| II. plur. | legiminī | legāminī | legiminī! | legēbāminī | legerēminī | legēminī | — |
| III. plur. | leguntur | legantur | legēbantur | legerentur | legentur | leguntor! |
| Thema | Vox activa | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| lēg- | Tempus perfectum | plusquam perfectum | futurum exactum | ||
| Persona | indicativ. | coniunct. | indicativ. | coniunct. | |
| I. sing. | lēgī | lēgerim | lēgeram | lēgissem | lēgerō |
| II. sing. | lēgistī | lēgeris | lēgerās | lēgissēs | lēgeris |
| III. sing. | lēgit | lēgerit | lēgerat | lēgisset | lēgerit |
| I. plur. | lēgimus | lēgerimus | lēgerāmus | lēgissēmus | lēgerimus |
| II. plur. | lēgistis | lēgeritis | lēgerātis | lēgissētis | lēgeritis |
| III. plur. | lēgērunt | lēgerint | lēgerant | lēgissent | lēgerint |
| Modus | infinitivus | participium | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tempus | praesens | perfectum | futurum | praesens | perfectum | futurum |
| Voxactiva | legere | lēgisse | lēctūrum,-am, -um esse | legēns | lēctūrus,-a, -um | |
| Voxpassiva | legī | lēctum,-am, -um esse | lēctum īrī | lēctus,-a, -um | ||
| Gerundium | Gerundivum | Supinum | ||||
| legendī | legendus, -a, -um | lēctum | lēctū |
| Colligere | dilatare ▼ |
|---|
| Colligere | collabi ▲ |
|---|
| Oculis scripta percurrere | dilatare ▼ |
|---|
| Oculis scripta percurrere | collabi ▲ |
|---|
Appellatio pronuntiatusque
[+/-]
Syllabificatio phonetica: lē·gō — morphologica: leg-o
lēg|ō, -āre, lēgāvī, lēgātum [3] [4]
- √ Mittere aliquem ad quempiam nunciandi, petendi, indicendi gravia.[3]
- (Iur.) testamento relinquere.
| Thema | Vox activa | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| lēgāv- | Tempus perfectum | plusquam perfectum | futurum exactum | ||
| Persona | indicativ. | coniunct. | indicativ. | coniunct. | |
| I. sing. | lēgāvī | lēgāverim | lēgāveram | lēgāvissem | lēgāverō |
| II. sing. | lēgāvistī | lēgāveris | lēgāverās | lēgāvissēs | lēgāveris |
| III. sing. | lēgāvit | lēgāverit | lēgāverat | lēgāvisset | lēgāverit |
| I. plur. | lēgāvimus | lēgāverimus | lēgāverāmus | lēgāvissēmus | lēgāverimus |
| II. plur. | lēgāvistis | lēgāveritis | lēgāverātis | lēgāvissētis | lēgāveritis |
| III. plur. | lēgāvērunt | lēgāverint | lēgāverant | lēgāvissent | lēgāverint |
| Modus | infinitivus | participium | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tempus | praesens | perfectum | futurum | praesens | perfectum | futurum |
| Voxactiva | lēgāre | lēgāvisse | lēgātūrum,-am, -um esse | lēgāns | lēgātūrus,-a, -um | |
| Voxpassiva | lēgārī | lēgātum,-am, -um esse | lēgātum īrī | lēgātus,-a, -um | ||
| Gerundium | Gerundivum | Supinum | ||||
| lēgandī | lēgandus, -a, -um | lēgātum | lēgātū |
| Mittere ad quempiam nunciandi | dilatare ▼ |
|---|
| Mittere ad quempiam nunciandi | collabi ▲ |
|---|
| Testamento relinquere | dilatare ▼ |
|---|
| Testamento relinquere | collabi ▲ |
|---|
Loci
| M. Tullius Cicero-106…-43 | Petronius Arbiterca. 14-66 | Marcus Valerius Martialis40-103 | Apuleiusca. 125-170 | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| antiq. | class. | I | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | XIII | XIV | XV | XVI | XVII | XVIII | XIX | XX | XXI |
class. (45 a.C.n. / 709 a.u.)
- Quid tibi ergo opera nostra opus est? num eloquentia Platonem superare possumus? evolve diligenter eius eum librum, qui est de animo: amplius quod desideres nihil erit. Feci mehercule, et quidem saepius; sed nescio quo modo, dum lego , adsentior, cum posui librum et mecum ipse de inmortalitate animorum coepi cogitare, adsensio omnis illa elabitur. —Tusculanae disputationes Ciceronis [5]
saec. I.
- Diffusus hac contentione Trimalchio “amici,” inquit “et servi homines sunt et aeque unum lactem biberunt, etiam si illos malus fatus oppresserit. tamen me salvo cito aquam liberam gustabunt. ad summam, omnes illos in testamento meo manu mitto. Philargyro etiam fundum lego et contubernalem suam, Carioni quoque insulam et vicesimam et lectum stratum. nam Fortunatam meam heredem facio, et commendo illam omnibus amicis meis. et haec ideo omnia publico, ut familia mea iam nunc sic me amet tamquam mortuum.” —Satyricon T. Petronii Arbitri [6]
saec. I. (ca. 85–102 p.C.n.)
- Candidius nihil est te, Caeciliane. Notavi:
Si quando ex nostris disticha pauca lego ,
Protinus aut Marsi recitas aut scripta Catulli.
Hoc mihi das, tamquam deteriora legas,
Ut conlata magis placeant mea? Credimus istud:
Malo tamen recites, Caeciliane, tua. —Epigrammata M. Valerii Martialis [7]
Latinitas postclassica
[+/-]
saec. II. (ca. 158 p.C.n.)
- Quod si magnum putarem caducum deicere, quid opus carmine fuit, cum incensus gagates lapis, ut apud physicos lego , pulchre et facile hunc morbum exploret, cuius odore etiam in venaliciis vulgo sanitatem aut morbum venalium experiantur? —Apologia sive Pro se de magia liber Apulei [8]
Vide etiam**:** → lego (Vicicitatio)
Fontes
- 1 2 Aegidius [Egidio] Forcellini, Lexicon Totius Latinitatis (Editio Quarta: Bononiae, Patavii) Tom. III, p. 54 — “LĔGO, lĕgis, lēgi, lectum, lĕgere, a.”
- ↑ Karl Ernst Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch (Hannover 1913/1918) — 2. lego, lēgī, lēctum, ere (λέγω) (tom. 2, p. 606)
- 1 2 Aegidius [Egidio] Forcellini, Lexicon Totius Latinitatis (Editio Quarta: Bononiae, Patavii) Tom. III, p. 53 — “LEGO, as, āvi, ātum, are, a.”
- ↑ Karl Ernst Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch (Hannover 1913/1918) — 1. lēgo, āvī, ātum, āre (v. lex) (tom. 2, p. 606)
- ↑ Marcus Tullius Cicero - Tusculanae disputationes. (The Latin Library): Liber primus. XI. [24] — lego
- ↑ T. Petronius Arbiter, Satyricon - quae supersunt (apud Guilielmum Vande Water, Trajecti ad Rhenum MDCCIX). Cap. LXXI. — lego
- ↑ Marcus Valerius Martialis - Epigrammata. (Bibliotheca Augustana): Liber secundus. LXXI, versus 2 — lego
- ↑ Apuleius - Apologia sive Pro se de magia liber. (Bibliotheca Augustana): Pagina 3. Sectio 45. Versus 4 — lego