gaat - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: gaat (hulp, bestand)
• IPA: / xat / (1 lettergreep)
• IPA:
  • (Noord-Nederland): /χaːt/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ɣaːt/

Woordafbreking

• gaat

Werkwoord

gaat

1. tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gaan
   • Jij gaat.
2. derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gaan
   • Hij gaat.
3. (verouderd) gebiedende wijs meervoud van gaan
   • Gaat!
     ▸ Als je alleen op pad gaat zijn er ook risico’s en verleidingen. Zo zou ik van een berg af kunnen vallen, opgegeten kunnen worden door een beer of een wel heel erg leuke vrouw tegen kunnen komen.[1]
     ▸ Den Haag is de eerste stad in Nederland die zo'n verbod invoerde. Sinds 1 januari zijn er geen fossiele reclames in bushokjes of op straat meer te zien. Het gaat bijvoorbeeld om reclames voor vliegreizen en cruisevakanties. De reisbranche was het niet eens met het verbod en spande een kort geding aan, schrijft Omroep West.[2]

Afgeleide begrippen

• gaatring, gaatschijf, gaatstempel

Uitdrukkingen en gezegden

• Alleen de zon gaat voor niets op.

voor welvaart moet gewerkt worden, niks is gratis

• De kost gaat voor de baat uit.

eerst moeten er kosten worden gemaakt alvorens men er iets aan verdienen kan

• De kruik gaat zolang te water, tot zij breekt.

men kan gevaarlijke dingen blijven doen totdat het misgaat.

• Die vlieger gaat niet op.

die gedachte gaat niet lukken

• Er gaat een dominee voorbij.

in een gezelschap zwijgt iedereen plotseling

• Het gaat er Hoeks en Kabeljauws aan toe
• Het gaat me niet in de koude kleren zitten
• Het leven gaat niet altijd over rozen.

het is niet altijd zo mooi, iedereen heeft wel eens tegenvallers

• Voor niets gaat de zon op.

alles kost geld en moeite, behalve datgene wat van de zon komt

• Wie 's nachts uit vissen gaat, moet overdag zijn netten drogen.

als je te veel gedronken hebt, ben je de volgende dag niets waard

Gangbaarheid

• Het woord gaat staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

Verwijzingen

1. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
2. ↑ Weblink bron “Den Haag krijgt gelijk van de rechter: verbod op fossiele reclames mag” (25 april 2025), NOS