goed - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: goed (hulp, bestand)
IPA: / ɣut / (1 lettergreep)

Woordafbreking

goed

Woordherkomst en -opbouw

bn: erfwoord, in de betekenis van ‘niet slecht’ aangetroffen vanaf 901 [1] [2] [3]
zn: erfwoord via Middelnederlands goet van Oudnederlands guot, in de betekenis ‘bezit’ aangetroffen vanaf ca. 1100 [4] [5] [6] [2]

stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	goed	beter	best
verbogen	goede goeie	betere	beste
partitief	goeds	beters	-

Bijvoeglijk naamwoord

goed

kwaliteit bezittend, aan verwachtingen voldoend
- Wat een goed stuk om te lezen!
  ▸ Langzaam kreeg ik door hoe ik ze het beste kon gebruiken en merkte ik dat ze mijn knieën vooral bergafwaarts ondersteunden.[7]
  ▸ Hoog niveau: Voorzitter Bob Hoogendoorn van het Koninklijk Nederlands Geologisch-Mijnbouwkundig Genootschap (KNGMG) valt hem bij. "Er is echt geen werkloze afgestudeerde op dit moment. Er is enorm veel vraag naar." Bovendien is de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek aan de VU van wereldniveau, benadrukt hij. Niet goedkoop weliswaar, mede door het veldwerk, maar wel erg goed.[8]
eerlijk en vriendelijk
- Hij was altijd goed voor ons.
gezond, lekker
- Ik voel me niet zo goed sinds ik dat rauwe vlees heb gegeten.

Afgeleide begrippen

Verwante begrippen

net zo goed, zo goed als

Uitdrukkingen en gezegden

goed geld naar kwaad geld gooien
goede papieren hebben
goede sier maken
in een goed blaadje proberen te komen
in een goed blaadje staan

erg aardig gevonden worden

in goede aarde vallen

door de ontvanger goed ontvangen worden

in goede dorpen zijn/geraken

zoveel verdiend hebben dat iemand niet meer hoeft te werken

in goeden doen

welgesteld

niet in een goed vel steken

altijd ziek zijn, nooit gezond

op goede voet staan met iemand

goed kunnen opschieten

op het goede spoor zetten

bruikbaar advies geven

uit het goede hout gesneden

iemand is ergens geschikt voor

van goeden huize

van aanzienlijke afkomst

mij goed

het kan mij niets schelen

het goed maken

in orde / herstellende zijn (hij maakt het goed)

Spreekwoorden

[1] eind goed, al goed
eind goed, al goed
[1] haastige spoed is zelden goed
goed begonnen is half gewonnen
goed gereedschap is het halve werk
goed voorbeeld doet goed volgen
goed voorgaan doet goed volgen
goede raad is duur
goede waar prijst zichzelf
goede wijn behoeft geen krans
al te goed is buurmans gek

slachtoffer worden van je eigen goedheid / als iemand te goed is maken mensen gauw misbruik van iemand; geholpen hebben maar daar geen bedankje maar aanmerkingen op krijgen

beter een goede buur dan een verre vriend

je hebt meer aan iemand in de buurt

de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens

veel goede voornemens hebben zonder ze daadwerkelijk uit te voeren

een goed begin is het halve werk

beter een goede start te maken dan later puin te moeten ruimen ofwel: met een goede voorbereiding kan het werk goed en snel gedaan worden

een goed hart is goud waard

je treft niet snel meer mensen met een goed karakter

een goed verstaander heeft maar een half woord nodig

als je luistert, dan snap je het meteen / iemand die goed luistert heeft niet veel uitleg nodig

een goede buur is beter dan een verre vriend

een buurman die je helpt heb je meer aan dan aan iemand die je nooit ziet

eind goed, al goed

de tegenslagen zijn gauw vergeten als het goed afloopt

er is geen goed garen mee te spinnen

iemand die niet in staat is goed samen te werken

geen nieuws is goed nieuws

zolang er geen nieuws over iets of iemand binnenkomt, kan men er doorgaans van uitgaan dat het goed (dat wil zeggen: niet slecht) gaat

haast en spoed zijn zelden goed

snel dingen afhandelen, kan bijna nooit goed eindigen

het is goed riemen snijden van andermans leer

het is gemakkelijk van andermans eigendom/geld te tracteren

in troebel water is het goed vissen

men kan van de moeilijkheden van een ander gebruik maken om er z'n eigen voordeel mee te doen

na gedane arbeid is het goed rusten

na het werk doet het goed te kunnen uitrusten

wie goed doet, goed ontmoet

als iemand zich naar anderen goed gedraagt, behandelen anderen diegene ook goed

Vertalingen

Bijwoord

goed

op goede wijze
- Goed gedaan!
  ▸ Ik kon niet alles goed volgen, maar het monotone geluid van stemmen om mij heen voelde veilig en vertrouwd.[7]
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord
- goedvinden: hij vond het goed.
  ▸ Want het was goed hier, om niet te zeggen perfect, en ik zag geen reden waarom ik hier niet net zo lang zou kunnen blijven tot ik wist waar ik naartoe moest gaan.[9]
in hoge mate (vaak pejoratief)
- Het is goed mis in Nederland.
- Mijn dag is goed verpest.
makkelijk, duidelijk
▸ De ambities van China zijn torenhoog. Dat is goed te merken tijdens een van de grootste autobeurzen in het land. Automerken proberen daar met de nieuwste gadgets consumenten te overtuigen voor hun auto te kiezen. Tom van Dillen van Greenkern, consultant in de auto-industrie, is op de autobeurs in Shanghai. Hij merkt vooral topdrukte wanneer de Chinese automerken nieuwe auto's presenteren.[10]

Synoniemen

[1] correct, bewonderenswaardig, uitstekend, uitmuntend
[3] behoorlijk, erg, nogal

Antoniemen

[1] slecht, onvoldoende, matig

Uitdrukkingen en gezegden

goed in de slappe was zitten

rijk zijn

goed uit de verf komen

zich op een gunstige manier kunnen vertonen

goed van de tongriem gesneden

welbespraakt

net zo goed

evenzeer

niet goed snik zijn

gek zijn (van een persoon)

zo goed als

bijna

Ik ben zo goed als klaar met mijn scriptie.

Afgeleide begrippen

Vertalingen

enkelvoud	meervoud
naamwoord	goed	goederen
verkleinwoord	goedje	goedjes

Zelfstandig naamwoord

het goed o

iets concreets of abstracts dat men in bezit kan hebben
- Gezondheid is een groot goed.
(juridisch) alle zaken en alle vermogensrechten (volgens de definitie van 3:1 BW)