vriend - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: vriend (hulp, bestand)
IPA: / vrint / (1 lettergreep)

Woordafbreking

vriend

Woordherkomst en -opbouw

In de betekenis van ‘kameraad’ voor het eerst aangetroffen in 1100 [1]
Eigenlijk tegenwoordig deelwoord van vrijen (liefhebben).[2]

enkelvoud	meervoud
naamwoord	vriend	vrienden
verkleinwoord	vriendje	vriendjes

Zelfstandig naamwoord

de vriend m

(sociologie) een persoon met wie je een speciale, vriendschappelijke, persoonlijke band hebt
- Mijn vrienden komen op mijn verjaardag.
  ▸ Als ik bijvoorbeeld met mijn gezin op vakantie was of met een groep vrienden een weekendje weg ging, waren de verantwoordelijkheden gedeeld.[3]
  ▸ In een begeleidend citaat vertelt Muskee dat ze dixieland speelden op VVD-feestjes voor mensen met een clubsjaal en glazen sherry in de hand - niet leuk, een beetje oubollig. Hij stapte spoedig over naar The Rocking Strings, dat Shadows-achtige rock & roll speelde, compleet met pakjes en pasjes. Ze hadden een heel talentvolle gitarist, Muskees vriend Eelco Gelling.[4]
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt
- Ik wilde mijn vriend vragen om dit te repareren, maar hij was er niet.
  ▸ Misschien nog ingewikkelder was het toen het uitging met mijn oudste dochter en haar vriendje.[3]
(informeel), (pejoratief) ironische manier om iemand aan te spreken met wie men juist niet op goede voet staat
- Beste vriend, dat gaat zomaar niet!

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

Vrienden in nood, honderd in een lood

wanneer er zich problemen voortdoen laten vrienden je vaak in de steek

Dikke vrienden

Stoett-426 [5]

In de nood leert men zijn vrienden kennen

als je in moeilijkheden zit merk je wie echt je vriend is

Leven als vrienden en rekenen als vijanden

vriendelijk met elkaar omgaan uit een soort van formaliteit maar eigenlijk helemaal niet zo op elkaar gesteld zijn

U aller vriend
Even goede vrienden!

Gezegd wanneer men geen wrok of anderszins negatieve gevoelens bij iets heeft (of dat althans niet wil laten merken)

Spreekwoorden

Een goede buur is beter dan een verre vriend.

Als je rechtstreeks hulp nodig hebt, heb je meer aan mensen in je nabije omgeving dan aan personen op grote afstand (ook al zijn die laatsten dan je vrienden).

Vertalingen

1. een persoon met wie je een speciale persoonlijke band hebt

2. de mannelijke persoon met wie je verkering hebt

Gangbaarheid

Het woord vriend staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vriend" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.[6]

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

↑ "vriend" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑ vriend op website: Etymologiebank.nl
1 2
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
↑ Weblink bron “Window of my eyes: Harry Muskee en de verloren tijd” (zaterdag 16 januari 2016, 13:44), NOS
↑ www.dbnl.org
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be