zeer - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: zeer (hulp, bestand)
• IPA:/ zer / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• zeer

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘bijwoord van hoedanigheid: in hoge mate’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1236 [1]
• In de betekenis van ‘smart’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901 [1]
• In de betekenis van ‘pijnlijk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901 [1]

Zelfstandig naamwoord

het zeer o

1. pijn
   • Dat doet zeer.
2. (figuurlijk) smart zn , verdriet
   ▸ Daar lag ik dan met dubbel geluk Mijn gewillige borsten vol melk Een kop vol zorgen die ik verdruk Over hoe wat waarom en wie welk Te moeten kiezen, elke keer Zonder hem, haar te beroven Van aandacht, liefde, wat zo meer Dreef de zwakkere al naar boven Verblind voor 't toekomstige zeer Waar we massaal op af stoven.[2]

Uitdrukkingen en gezegden

[2]

• Oud zeer oprakelen

Hyponiemen

• hartzeer, hoofdzeer, klauwzeer, koningszeer, [1] mond-en-klauwzeer

Bijvoeglijk naamwoord

zeer

1. pijnlijk
   • Hij had een zere teen.
     ▸ Bibi gaf geen krimp, maar het moet haar flink zeer hebben gedaan.[3]

Afgeleide begrippen

• kleinzerig, zerig

Uitdrukkingen en gezegden

• Tegen het zere been schoppen

Een opmerking maken die ergernis oproept

Bijwoord

zeer

1. in hoge mate, heel erg
   • Zeer goed.
     ▸ Wij verwelkomen graag een leerling zoals u, om de strenge doch progressieve traditie van de academiem 'Odelle ' Quicks toon was nu zeer scherp.[4]
     ▸ Een onbekende stem vertelde een eindeloos lange mop met een zeer matige clou, maar ik was allang blij afgeleid te worden.[5]
     ▸ Het was dus maar zeer de vraag of het iets had uitgemaakt als hijzelf aanwezig had kunnen zijn bij de laatste fase van het storten, toen het ongeluk plaatsvond.[6]

Synoniemen

• erg bw , heel bw

Hyponiemen

• evenzeer, hoezeer, zozeer

Afgeleide begrippen

• zeereerwaard, zeergeleerd

Vertalingen

Gangbaarheid

• Het woord zeer staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zeer" herkend door:

Verwijzingen

1. 1 2 3 "zeer" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
3. ↑
   Marion Pauw e.a.
   “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340
4. ↑
   Jessie Burton vert. Marja Borg
   “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704
5. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
6. ↑
   Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
   “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
7. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be