donker - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: donker (hulp, bestand)
• IPA: / ˈdɔŋkər / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• don·ker

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands donker van Oudnederlands dunkar, als deel van een toponiem aangetroffen vanaf 1169, in de betekenis van ‘niet licht’ aangetroffen vanaf 1240 [1] [2] [3] [4] [5]

Zelfstandig naamwoord

donker m / o

1. toestand dat er geen licht is, duisternis
2. zeer sombere situatie
   ▸ Ik wil het donker niet meer in, mijn lief.[6]

Verwante begrippen

• donkerte, duister, duisterheid, obscuriteit

Vertalingen

1. toestand dat er geen licht is

Bijvoeglijk naamwoord

donker

1. zonder licht
   • Door de stroomuitval zitten we nu al anderhalve dag in een donker huis.
2. weinig licht terugkaatsend, niet licht van kleur
   ▸ Hij ging op het geluid af en zag, op een bergweitje tussen de rotsen, een kleine donkere jongen zijn geiten hoeden.[7]
3. somber

Antoniemen

• licht

Hyponiemen

• (intensivering) aardedonker, oerdonker, pikdonker, pikkedonker, stikdonker, stikkedonker
• halfdonker, priemdonker, schemerdonker, tweedonker

Afgeleide begrippen

Vertalingen

Werkwoord

donker

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van donkeren
   • Ik donker.
2. gebiedende wijs van donkeren
   • Donker!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van donkeren
   • Donker je?

Gangbaarheid

• Het woord donker staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "donker" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
3. ↑ Oudnederlands Woordenboek
4. ↑ "donker" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
5. ↑ donker op website: Etymologiebank.nl
6. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
7. ↑ “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 11
8. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be