groot - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: groot (hulp, bestand)
• IPA: / ɣrot / (1 lettergreep); /ɣroːt/

Woordafbreking

• groot

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘niet klein’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1177 [1]

Bijvoeglijk naamwoord

groot

1. meer dan normaal in formaat
   ▸ Ik had een grote powerbank die mijn telefoon 12 keer kon opladen, dus besloot ik het vanaf toen alleen met digitale hulpmiddelen te doen.[2]
   ▸ Het werd me al snel duidelijk dat ik de trail volledig had onderschat. De bergpaden waren steiler, de zon heter, de slangen groter en de afstanden tussen waterpunten langer dan ik me had voorgesteld.[2]
2. bewonderenswaardig, goed
   • Hij was een groot man.
3. machtig, belangrijk
   ▸ Mijn vrouw houdt niet van vliegen waardoor zij dertig jaar geleden de bewuste keuze heeft gemaakt dat nooit meer te doen. Ze was dan ook allang blij dat ze niet met mij mee hoefde op mijn verre reizen, maar was wel vanaf het begin mijn grootste supporter.[2]
4. volwassen
   • Grote mensen en kinderen.
     ▸ Ook boer Henk Koster kwam afscheid nemen. "Ik heb de hele ontwikkeling meegemaakt, vanaf het begin. Lenie 't Hart kwam vroeger bij ons spullen lenen om zeehondenpups groot te krijgen. Wat hier is opgebouwd, is een succes voor Pieterburen én voor de zeehonden. Voor de levendigheid in het dorp was het beter geweest als het hier was gebleven", zei hij.[3]

Synoniemen

• (2,3) groots

Antoniemen

• klein, kleine, nietig, nietige

Verwante begrippen

• geweldig, grandioos, groots, indrukwekkend, omvangrijk, onmetelijk, ontzaglijk, overweldigend, prachtig, royaal, ruim, uitgebreid, uitgestrekt, uitstekend, verheven, volgroeid, wijd

Hyponiemen

• (intensivering) allergrootst, levensgroot, metersgroot, overgroot, reuzegroot, supergroot

1. woorden met "groot" als laatste deel met (ook) een andere betekenis dan "heel groot"

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• Een grote staat voeren

veel geld uitgeven

• Iets aan de grote klok hangen

iets grootschalig bekend maken

• Kleine oorzaken, grote gevolgen

kleine dingen kunnen grote gevolgen hebben

• Kleine potjes hebben grote oren

je moet uitkijken met wat je zegt als er kinderen bij zijn

• Met grote heren is het kwaad kersen eten

tegen hoge heren leg je het meestal af

• Op grote voet leven

veel geld uitgeven

• Op de grote trom slaan

aandacht proberen te krijgen voor iets

• Wie het kleine niet leert, doet het grote verkeerd

waardeer de kleine dingen in het leven

• Zijn schip voert te grote zeilen

te veel geld uitgeven

Vertalingen

1. meer dan normaal in formaat

2. bewonderenswaardig, goed

Bijwoord

groot

1. in ruime mate
   ▸ De fles was gelukkig groot genoeg en uiteindelijk kon ik met een zucht van verlichting de dop erop draaien.[2]
2. bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord
   • groothouden: Hij hield zich groot.

Synoniemen

• ruim, ruimschoots, in hoge mate, royaal

Antoniemen

• klein

Vertalingen

Zelfstandig naamwoord

de groot m

1. (numismatiek) een van oorsprong Italiaanse munt die tot 1496 ook in Vlaanderen gebruikt werd

Gangbaarheid

• Het woord groot staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "groot" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ "groot" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. 1 2 3 4
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
3. ↑ Weblink bron “Pieterburen is echt (bijna) leeg na vrijlating Ollie en Brandy” (20 april 2025), NOS
4. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be