kan - WikiWoordenboek (original) (raw)
Nederlands
Uitspraak
Woordafbreking
- kan
Woordherkomst en -opbouw
- [A] van Middelnederlands canne, in de betekenis van ‘pot’ voor het eerst aangetroffen in 1285 [1] [2] [3]
- [B] van Middelfrans kaan [4] [5], dat teruggaat op Mongools ᠬᠠᠭᠠᠨ (chaan)
- [C] als vorm van kunnen ww (Oudnederlands kunnan aangetroffen vanaf 1100 [6]
| [A] | enkelvoud | meervoud |
|---|---|---|
| naamwoord | kan | kannen |
| verkleinwoord | kannetje | kannetjes |
Zelfstandig naamwoord
- (huishouden) serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken
- De kan heeft een deksel en is beschilderd in groen en bruin.
- Een kan met melk.
- [
](//nl.wiktionary.org/wiki/Bestand:Old%5FGzhel%5Fjug.jpg "[A]: serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken")
[A]: serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken
Synoniemen
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Verwante begrippen
Uitdrukkingen en gezegden
- alles is in kannen en kruiken
alles is geregeld - het onderste uit de kan (willen hebben)[7]
alles (willen hebben)
Spreekwoorden
- als de wijn is in de man, dan is de wijsheid in de kan
- wie het onderste uit de kan wil hebben, krijgt het lid (of: de deksel) op de neus.
wie te begerig is loopt grote kans niets te krijgen
Vertalingen
1. serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken
| [B] | enkelvoud | meervoud |
|---|---|---|
| naamwoord | kan | kans |
| verkleinwoord | kantje | kantjes |
Zelfstandig naamwoord
[B] de kan m
- (adel) Mongoolse of Turkse krijgsheer of vorst
- Hij was ontroerd door het verhaal van de laatste Tataarse kan. [8]
- [
](//nl.wiktionary.org/wiki/Bestand:Hulagu%5FKhan.jpg "[B]: De kan Hulagu.")
[B]: De kan Hulagu.
Schrijfwijzen
Afgeleide begrippen
Vertalingen
1. een Mongoolse of Turkse vorst
Werkwoord
| vervoeging van |
|---|
| kunnen |
[C] kan
- eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kunnen
- Ik kan.
- (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kunnen
- Kan je?
▸ In een urinoir kan het ook soms moeilijk zijn om met iemand naast je te plassen. Hier was het nog lastiger omdat er twee mensen naast mij lagen, waarvan één tot overmaat van ramp de enige aanwezige vrouw was.[9]
▸ Een andere reden dat antihyperhelium-4 interessant is, zo zegt Stöcker, is dat de omstandigheden in de deeltjesversneller bij het ontstaan ervan de toestand nabootsen waarin het heelal verkeerde toen het slechts een miljoenste van een seconde oud was. Het heelal bestond op dat moment uit een ‘hete soep’ van deeltjes. Het identificeren van de materie- en antimateriedeeltjes die hieruit voortkomen, kan helpen begrijpen hoe we in een heelal terecht zijn gekomen waarin de hoeveelheid materie, inclusief de materie waaruit wijzelf bestaan, de schaarse hoeveelheid antimateriedeeltjes overschaduwt.[10]
- Kan je?
Gangbaarheid
- Het woord kan staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kan" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
|---|---|
| 100 % | van de Vlamingen.[11] |
Meer informatie
- Zie Wikipedia voor meer informatie.
Verwijzingen
- ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
- ↑ kan op website: Etymologiebank.nl
- ↑ "kan" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑ kan op website: Etymologiebank.nl
- ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
- ↑ Oudnederlands Woordenboek
- ↑
Weblink bron “onderste uit de kan”, Nederlands spreekwoordenboek - ↑ Thiry, A. Passanten op de Krim (2007) op website: shlama.be; geraadpleegd 2016-04-14
- ↑
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
- ↑
Weblink bron
Karmela Padavic Callaghan
“LHC breekt record met detectie zwaarste antimaterie-atoom ooit” (23 april 2025), newscientist - ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Bambara
Zelfstandig naamwoord
kan
Deens
Uitspraak
Woordafbreking
- kan
| Naar frequentie | 24 |
|---|
Werkwoord
kan
- tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van kunne
Noors
Uitspraak
Woordafbreking
- kan
| Naar frequentie | 24 |
|---|
Werkwoord
kan
- tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van kunne
Nynorsk
Uitspraak
Woordafbreking
- kan
Werkwoord
kan
- tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van kunne
Werkwoord
kan
- tegenwoordige tijd aantonende wijs bedrijvende vorm van kunne
Seimat
Zelfstandig naamwoord
kan
Toki Pona
Uitspraak
- IPA: /kan/
Woordafbreking
- kan
Woordherkomst en -opbouw
Voegwoord
kan
Turks
Woordafbreking
- kan
| enkelvoud | meervoud | |
|---|---|---|
| nominatief | kan | kanlar |
| genitief | kanın | kanların |
| datief | kana | kanlara |
| accusatief | kanı | kanları |
| locatief | kanda | kanlarda |
| ablatief | kandan | kanlardan |
Zelfstandig naamwoord
kan
- bloed (lichaamsvocht)
- (figuurlijk) bloed, bloedverwantschap, familie, geslacht
West-Vlaams
Werkwoord
kan
- keunn
«De klêenste sôorte wordt moa 1 cm grôot en de grotste zêesterre kan 1 m wordn met een oarmlengte van 45 cm.»
De kleinste soort wordt maar 1 cm groot en de grootste zeester kan 1 m worden met een armlengte van 45 cm.
«Wien't ni kanne keunn't leern.»
Men is nooit te oud om te leren.
Yucateeks
Zelfstandig naamwoord
kan