lucht - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: lucht (hulp, bestand)
• IPA: /lʏxt/

Woordafbreking

• lucht

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘gasmengsel van zuurstof en stikstof’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240 [1] [2]

Zelfstandig naamwoord

de lucht v / m

1. (natuurkunde) mengsel van gassen waaruit de atmosfeer bestaat [3]
   • Het apparaat gaf aan dat de lucht niet schoon was.
   • Bijna iedereen ter wereld woont op plekken waar de lucht te vies is.[4]
2. (astronomie) hemel, uitspansel
   ▸ In de lucht cirkelde een helikopter.[5]
   ▸ Dat kwam waarschijnlijk omdat je in de woestijn altijd alles om je heen kon zien, maar ook doordat ik uit het vlakke Nederland kom, waar ik gewend ben aan weidse landschappen met vergezichten en hoge luchten.[6]
3. geur, stank

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• [2] een gat in de lucht springen
• De kou is uit de lucht

De gespannen sfeer is weg, de sfeer is gemoedelijker

• In de lucht vliegen

Exploderen, ontploffen

• Beter één vogel in de hand dan tien in de lucht

Kleine concrete resultaten zijn beter dan grootse plannen

• Elkaar de lucht geven

Elkaar enige ruimte geven, elkaar iets gunnen (in gesprekken, onderhandelingen e.d.)

• Ergens lucht van krijgen

Ergens van de op de hoogte geraken, iets in de gaten krijgen

• Er is geen vuiltje aan de lucht

Er is niets aan de hand, er is geen enkel probleem

• Onweer zuivert de lucht

Een goed gesprek kan veel onderlinge spanning, irritatie e.d. wegnemen

• Uit de lucht gegrepen

Op niets gebaseerd, zonder enige onderbouwing

• Uit de lucht komen vallen

Erg plotseling en onverwacht optreden

• Zo vrij als een vogeltje in de lucht

Alles kunnen doen en laten wat iemand wil

• Gebakken lucht

Iets wat groots wordt gebracht maar feitelijk helemaal geen waarde heeft, windhandel

Vertalingen

1. mengsel van gassen waaruit de afmosfeer bestaat

Werkwoord

lucht

1. enkelvoud tegenwoordige tijd van luchten
2. gebiedende wijs van luchten

Gangbaarheid

• Het woord lucht staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "lucht" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ "lucht" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
3. ↑ lucht op website: Etymologiebank.nl
4. ↑ www.nrc.nl (11 mrt 2025)
5. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
6. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada ”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
7. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Categorieën:

• Woorden in het Nederlands
• Woorden in het Nederlands van lengte 5
• Woorden in het Nederlands met audioweergave
• Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
• Zelfstandig naamwoord in het Nederlands
• Natuurkunde in het Nederlands
• Astronomie in het Nederlands
• Werkwoordsvorm in het Nederlands
• Woordenlijst Nederlandse Taal
• Prevalentie Nederland 99 %
• Prevalentie Vlaanderen 99 %