malen - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: malen (hulp, bestand)
• IPA: /malə(n)/

Woordafbreking

• ma·len

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘fijnmaken’ voor het eerst aangetroffen in 1240 [1]
• Oorspronkelijk een klasse 6-werkwoord; zie <#Middelnederlands>.

Werkwoord

malen [2]

1. overgankelijk tussen twee harde voorwerpen fijnwrijven [3]
   • Ik heb verse koffie gemalen.
2. overgankelijk (voeding) (water) uitpompen met een molen of gemaal
3. overgankelijk kauwen

Hyponiemen

• afmalen, avondmalen, bemalen, droogmalen, fijnmalen, leegmalen, opmalen, overmalen, uitmalen, vermalen

Afgeleide begrippen

Anagrammen

• almen

Vertalingen

1. tussen twee harde voorwerpen fijnwrijven

Werkwoord

malen

1. onovergankelijk vervelende gedachten door het hoofd laten gaan, tobben [4] [5]
   ▸ Ik heb slecht geslapen, want de hele nacht bleef ik maar malen over de zinnen die Emil in dat gastenboek had geschreven en over de woorden waarmee hij zijn bericht had afgesloten: uit Joegoslavië.[6]
2. (verouderd) schilderen [7] [8]

Uitdrukkingen en gezegden

[1]

• Niet malen om

Zelfstandig naamwoord

de malen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord maal
   • Een aantal malen keek hij om.
     ▸ Op sommige auteurs kom ik meerdere malen terug, in de bedoeling hun opvattingen met elkaar in verband te brengen.[9]
     ▸ In°de periode tussen 1450 en 1668 kregen Amsterdam en de rest van Nederland tientallen malen te maken met de pest.[10]
2. een hoeveelheid die het veelvoud is van het oorspronkelijk genoemde
   ▸ We hadden allebei een blikje bier meegenomen dat na de lange hete dag vele malen beter smaakte dan ooit in de kroeg.[11]

Gangbaarheid

• Het woord malen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "malen" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ "malen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
3. ↑ malen op website: Etymologiebank.nl
4. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
5. ↑ malen op website: Etymologiebank.nl
6. ↑ “De Camino” (2021), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024582280
7. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
8. ↑ malen op website: Etymologiebank.nl
9. ↑
   Chiel van den Akker
   “Geschiedenis” (2019), Athenaeum - Polak & Van Gennep , ISBN 9789025310578
10. ↑
    Roel Coutinho
    “Epidemieën en pandemieën” (2020), Athenaeum - Polak & Van Gennep , ISBN 9789025310592
11. ↑
    Tim Voors
    “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
12. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Middelnederlands

Werkwoord

malen

1. (koren) fijnmalen
   • Sijn broot was gerstijn [...], dat darsch hi ende moel ook mede.