ros - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: ros (hulp, bestand)
IPA: / rɔs / (1 lettergreep)

Woordafbreking

ros

Woordherkomst en -opbouw

[A] bn: van Oudfrans ros bn , in de betekenis van ‘kleurnaam’ aangetroffen vanaf 1546 [1] [2]
[B] zn: via hors/ors te herleiden tot Duits Rosse zn en het Proto-Germaanse *(h)russa-, de uiteindelijke herkomst ligt vermoedelijk in het Oud-Ossetisch; in de betekenis van ‘paard’ aangetroffen vanaf 1401 [3] [2]
[C] zn: naamwoord van handeling van rossen ww zonder het achtervoegsel -en [4]
- ww: rossen ww zonder de uitgang -en

[A]	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	ros	rosser	rost
verbogen	rosse	rossere	roste
partitief	ros	rossers	-

Bijvoeglijk naamwoord

[A] ros

roodachtig
- Er is een rosse kleur in gebruikt.
voorzien van rode lichten, met name in de hoerenbuurt
- De rosse buurt van Amsterdam is wereldberoemd.

[B]	enkelvoud	meervoud
naamwoord	ros	rossen
verkleinwoord	rosje	rosjes

Zelfstandig naamwoord

[B] het ros o

(verouderd) rijpaard
- Het ros had zijn been gebroken.

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

stalen ros

Vertalingen

Zelfstandig naamwoord

[C] de ros m

(informeel) slaag, pak slaag

Werkwoord

vervoeging van
rossen

[C] ros

eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rossen
- Ik ros.
gebiedende wijs van rossen
- Ros!
(bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van rossen
- Ros je?

Gangbaarheid

Het woord ros staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ros" herkend door:

94 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.[5]

Verwijzingen

Papiaments

Bijvoeglijk naamwoord

ros

roze