stellen - WikiWoordenboek (original) (raw)
Nederlands
Uitspraak
- Geluid: stellen (hulp, bestand)
- IPA: / ˈstɛlə(n) / (2 lettergrepen)
- (Noord-Nederland): /ˈstɛ.lə(n)/
- (Vlaanderen, Brabant): /ˈstɛ.lə(n)/
- (Limburg): /ˈstɛ.lə(n)/
Woordafbreking
- stel·len
| stamtijd | ||
|---|---|---|
| onbepaalde wijs | verleden tijd | voltooid deelwoord |
| stellen | stelde | gesteld |
| zwak -d | volledig |
| naamwoord van handeling | |
|---|---|
| zelfstandig | bijvoeglijk |
| stellen | stellend |
| gestel | gesteld |
| stelling |
Woordherkomst en -opbouw
- In de betekenis van ‘plaatsen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1260 [1]
Werkwoord
stellen
- overgankelijk doen staan, in een bepaalde positie brengen
- Hij stelde het mechaniek in werking.
- overgankelijk beweren, verklaren
- In zijn betoog stelde de advocaat dat de verdachte onschuldig was.
- als gegeven, vaststaand feit aannemen
▸ Stel je ligt al even op het strand te zweten en je wil een verfrissende duik nemen.[2] - overgankelijk (scheikunde) de sterkte van een oplossing middels titratie nader bepalen
- De loogoplossing werd op kaliumwaterstofftalaat gesteld.
- wederkerend zich ~ zich beschikbaar maken
- Hij stelde zich kandidaat voor het presidentschap.
- het uitspreken van iets
▸ 'De kranten maken het erger dan het is - maar ze stellen nooit de vraag waarom er eigenlijk geplunderd wordt.[3] - genoegen nemen met
- Tijdens de vakantie moest het gezin het zonder internet stellen.
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Verwante begrippen
Uitdrukkingen en gezegden
- Aan de kaak stellen
Bekendmaken wat niet in orde is
- Alles op haren en snaren stellen
Zich buitengewoon beijveren
- Buiten werking stellen
- De wet stellen
Iemand iets opdragen te doen
- Eisen stellen aan
Dwingende verwachtingen opleggen aan
- In de schaduw stellen
Het beter doen dan een ander, iemand overtreffen
- In de waagschaal stellen
Een groot risico nemen
- In staat stellen
De mogelijkheid geven om iets te doen
- In vrijheid stellen
- In werking stellen
- Op de proef stellen
Iemand testen om te zien of die te vertrouwen is of het aan kan
- Op stel en sprong vertrekken/gaan
Onmiddellijk vertrekken/gaan
- Paal en perk stellen
Duidelijke en strikte grenzen ten aanzien van iets aangeven; ergens een eind aan maken
- Stel dat ...
Laten we het (hypothetische) geval in beschouwing nemen dat ...
- Zich beschikbaar stellen
Verklaren dat men bereid is iets te doen
- Zich iets ten doel stellen
Een sterk voornemen hebben iets te bereiken
- Zijn leven in de waagschaal stellen
Actie ondernemen waarbij het eigen leven in gevaar kwam
- Een vraag stellen
Vragen om informatie
• ‘Wat vindt je vrouw ervan dat je zo lang weg bent?’ Deze vraag werd mij veelvuldig gesteld, zowel van tevoren als bij terugkomst. [4]
Spreekwoorden
- één gek kan meer vragen stellen dan tien wijzen kunnen beantwoorden
er zijn altijd wel vragen waar niemand het antwoord op weet
Vertalingen
eisen stellen aan iemand
- Duits: Anforderungen an jemanden stellen
zich beschikbaar stellen
- Duits: sich zur Verfügung stellen
zich iets ten doel stellen
- Duits: sich etwas zum Ziel setzen
Zelfstandig naamwoord
de stellen mv
- meervoud van het zelfstandig naamwoord stel
Gangbaarheid
- Het woord stellen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "stellen" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
|---|---|
| 97 % | van de Vlamingen.[5] |
Verwijzingen
- ↑ "stellen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑
Weblink bron “Dit moet je weten over een mui, een plek die je de zee in kan sleuren”, NOS-stories - ↑
Jessie Burton vert. Marja Borg
“De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff
, ISBN 9789024574704 - ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
- ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Duits
Uitspraak
Woordafbreking
- stel·len
Woordherkomst en -opbouw
- Afgeleid van het Middelhoogduitse stellen
| stamtijd | ||
|---|---|---|
| infinitief | verleden tijd | voltooid deelwoord |
| stellen | stellte | gestellt |
| zwak | volledig | onscheidbaar |
Werkwoord
stellen
- stellen; doen staan
Luxemburgs
Uitspraak
- IPA: /ʃtælən/
Woordherkomst en -opbouw
- Afgeleid van het Middelhoogduitse stellen
Werkwoord
stellen
- stellen; doen staan
Middelnederduits
Woordherkomst en -opbouw
- Afgeleid van het Oudsaksische stellian
Werkwoord
stellen
Overerving en ontlening
Middelnederlands
Woordherkomst en -opbouw
- Afgeleid van het Oudnederlandse *stellen
Werkwoord
stellen