tikken - WikiWoordenboek (original) (raw)

2. Het tikken van een hangklok

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: tikken (hulp, bestand)
• IPA: /ˈtɪkə(n)/

Woordafbreking

• tik·ken

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘kloppen’ voor het eerst aangetroffen in 1622 [1]
• klanknabootsing [2]

Werkwoord

tikken

1. overgankelijk een of meer keren een niet harde slag of klap geven
   • Hou toch eens op met tikken!
2. het regelmatige, korte maar energieke geluid van zo'n slag of klap
   • Het tikken van de wekker houdt me uit mijn slaap.
     ▸ Je hoorde alleen het tikken van de klok en de wereld werd even op afstand gehouden.[3]
     ▸ De hondennagels tikken op de tegels.[4]
3. overgankelijk typen
   ▸ Dus zodra ik klaar was met hun brieven, smokkelde ik er hier en daar een uurtje tussen om mijn eigen werk te tikken - ik begon steeds opnieuw, verfrommelde de vellen papier en stopte de proppen in mijn handtas om geen bewijsstukken achter te laten in de prullenbak.[5]
   • Kun jij die brief even tikken?
4. (informeel) iets afvinken, iets gebruiken, iets tellen
   ▸ 'Sorry Joy, maar ik heb echt geen zin om vijf mojito's per dag weg te tikken op een all-inclusive resort aan een wit strand in Curaçao,' reageert ze.[6]

Verwante begrippen

• [1],[2] tikkelen

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• [1]: iemand op de vingers tikken

iemand berispen

• [2]: zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens

oost west, thuis best

• op de kop tikken

iets voordeling kopen

∗ De ideale combinatie om een bijzondere jurk op de kop te tikken waarmee ik op de rode loper hoge ogen kan scoren.[6]

• de tijd tikt voorbij

de tijd gaat voorbij

∗ De minuten tikken voorbij.[4]

Vertalingen

1. een of meer keren een niet harde slag of klap geven

2. het regelmatige, korte maar energieke geluid van zo'n slag of klap

iemand op de vingers tikken

Zelfstandig naamwoord

de tikken mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord tik

Gangbaarheid

• Het woord tikken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "tikken" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ "tikken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ tikken op website: Etymologiebank.nl
3. ↑
   Teuntje de Haan
   “Een muur van water” (2018), Em. Querido's Uitgeverij , ISBN 9789021409375
4. 1 2
   Jessie Burton vert. Mieke Trouw-Luyckx
   “Het huis aan de gouden bocht” (2014), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789021809526
5. ↑
   Jessie Burton vert. Marja Borg
   “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704
6. 1 2
   Marion Pauw e.a.
   “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340
7. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be