abrupt - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: abrupt (hulp, bestand)
• IPA: /ɑp'rʏpt/

Woordafbreking

• ab·rupt

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plotseling plaatshebbend’ voor het eerst aangetroffen in 1650 [1]
• Afkomstig van het Latijnse woord abruptus, het voltooid deelwoord van het Latijnse werkwoord abrumpere (= afbreken, breken, onderbreken) met het voorvoegsel ab-.

Bijvoeglijk naamwoord

abrupt

1. onverwachts optredend
   • Er was een abrupte verandering in de temperatuur.
   • De regen leek daarnet af te zwakken, maar stopte niet; en toen, in een abrupte overgang van toon, werd hij nog heviger, nog duchtiger, alsof het voorafgaande slechts een prelude is geweest voor het echte plenswerk. [2]

Synoniemen

• plotseling

Bijwoord

abrupt

1. ineens, plotseling, plotsklaps
   • De temperatuur veranderde abrupt.
     ▸ Harald bleef abrupt staan.[3]
     ▸ Hij kwam abrupt overeind en zei dat hij alleen moest zijn, dat het eten zou moeten wachten.[4]
     ▸ Ze wierp me een blik toe, draaide zich toen abrupt om en liep de deur uit.[5]

Antoniemen

• geleidelijk

Vertalingen

Gangbaarheid

• Het woord abrupt staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "abrupt" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ "abrupt" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑
   Valens, Anton
   Het compostcirculatieplan 2016 ISBN 978-90-254-4685-7 pagina 15
3. ↑
   Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
   “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691
4. ↑
   Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
   “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
5. ↑
   Jessie Burton (vert.Marja Borg)
   “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704
6. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Engels

Uitspraak

• Geluid: abrupt (VS) (hulp, bestand)
• IPA: /əˈbrʌpt/

Woordafbreking

• ab·rupt

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Latijnse woord abruptus, het voltooid deelwoord van het Latijnse werkwoord abrumpere (= afbreken, breken, onderbreken) met het voorvoegsel ab-.

Bijvoeglijk naamwoord

abrupt

1. abrupt
2. gescheiden

Werkwoord

abrupt

1. overgankelijk afbreken [2], onderbreken, verstoren

Afgeleide begrippen

• abruption
• abruptly
• abruptness