agiteren - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: agiteren (hulp, bestand)

Woordafbreking

• agi·te·ren

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verontrusten’ voor het eerst aangetroffen in 1553 [1]
• afgeleid van het Franse agiter (met het achtervoegsel -eren) [2] [3]

Werkwoord

agiteren [4]

1. inergatief (politiek) ~voor onrust stoken
   • Er wordt in oostelijk Oekraïne geagiteerd voor afscheiding en aansluiting bij Rusland.
2. overgankelijk (psychologie) in een staat van zenuwachtige opwinding brengen
   • Die gedachte agiteerde hem.
3. strijden tegen; verzetten tegen
   ▸ Ook zal je onderbewustzijn jou op een gegeven moment andere benamingen voor ‘ongevallen’ influisteren. Hiertegen zul je in eerste instantie hevig agiteren.[5]

Opmerkingen

1. Strict overdrachtelijke constructies zijn zeldzaam. Vaker wordt gekozen voor een constructie met het vorltooid deelwoord en raken
   • Hij raakte doordoor bijzonder geagiteerd.

Synoniemen

• ophitsen, opruien, opstoken, opwinden

Afgeleide begrippen

• agitatie, agitator

Vertalingen

Gangbaarheid

• Het woord agiteren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "agiteren" herkend door:

Verwijzingen