best - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: best (hulp, bestand)
IPA: / bɛst / (1 lettergreep)

Woordafbreking

best

Woordherkomst en -opbouw

erfwoord via Middelnederlands best van Oudnederlands bezzest / betist, als overtreffende trap van ‘bet’ aangetroffen vanaf 1100 en gebruikt als overtreffende trap van ‘goed’ vanaf 1236 [1] [2] [3] [4] [5]

stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	goed	beter	best
verbogen	goede goeie	betere	beste
partitief	goeds	beters	-

Bijvoeglijk naamwoord

best

onverbogen vorm van de overtreffende trap van goed
- Dit is goed dat is beter maar wat je een week geleden gedaan hebt is het best.
goed
- Hij is een beste vent.
- Al mijn vrienden zijn beste mensen.
(als aanspreekvorm) vriendelijke aanhef van bijv. brief of toespraak (iets minder formeel dan geachte); ook wel ironisch gebruikt, dan juist als blijk van belediging of minachting
- Beste Piet, wij danken je voor 40 jaar trouwe dienst.

Uitdrukkingen en gezegden

het beste beentje voor zetten

zich maximaal inspannen

het beste paard van stal

de hardst werkende of meest gewaardeerde persoon in een groep

van twee kaden de beste kiezen

de voorkeur geven aan de minst slechte van twee onaangename dingen

Spreekwoorden

de beste stuurlui staan aan wal
De beste breister laat wel eens een steek vallen

Ook diegene die het kundigst is, maakt fouten

Ervaring is de beste leermeester

Van datgene dat je zelf hebt meegemaakt leer je het meeste

Het beste paard struikelt (ook) wel eens

Ook de beste maakt wel eens een fout

Het beste paard van stal wordt overgeslagen

Grappige uitspraak wanneer iemand overgeslagen wordt

Ondervinding is de beste leermeester

Door iets zelf mee te maken of te oefenen leert men het snelst

Bijwoord

best best

onverbogen vorm van de overtreffende trap van goed
- Ik weet niet wie van mijn zoons het best kan koken.
als bevestiging dat iets goed is om te doen
- Wij kunnen best naar een nieuwe opzet kijken.
  ▸ Mensen zijn van slag en geschokt. Na een maand waarin iedereen verwachtte dat het zou gaan gebeuren, waren we er zo'n beetje over uit dat die nog best een tijd vol zou kunnen houden. Dit is een donderslag bij heldere hemel en Rome zal vandaag in rouw zijn."[6]
tamelijk
- Hij is best stoer.
  ▸ Het engste van alleen op pad gaan is de definitieve beslissing om het ook echt te gaan doen. Daarna valt gek genoeg alles best mee.[7]

Typische woordcombinaties

het best
het beste

Hyponiemen

allerbest, het beste, opperbest, paasbest

Afgeleide begrippen

best betaald, best gehumeurd, bestekamer, bestemoeder, bestemoer, besterd, bestevaar, bestseller, bestwil

Uitdrukkingen en gezegden

Ten beste geven

Voordragen (v.e. lied, gedicht e.d.); (bij uitbreiding) in het algemeen blijk van iets geven

Spreekwoorden

wie het laatst lacht, lacht het best
Die het dichtst bij het vuur zit, warmt zich het best

Als je ergens vlak bij bent, heb je daar vaak meer voordeel van dan wanneer dat niet het geval is

Oost west, thuis best

Waar je ook bent, thuis voel je je beter op je gemak

Vertalingen

1. als bevestiging dat iets goed is om te doen

enkelvoud	meervoud
naamwoord	best
verkleinwoord	[1]

enkelvoud	meervoud
naamwoord	best	besten
verkleinwoord	[2]

Zelfstandig naamwoord

het best o

(alleen in enkele vaste combinaties, m.n. mijn/jouw/zijn/haar, ... ~ doen, op mijn/jouw/zijn/haar, ... ~zijn) een perfecte toestand
- Iedereen had zijn best gedaan, maar het was niet gelukt.
  ▸ De universiteit legt de bezuiniging, ingegeven door structurele tekorten bij aardwetenschappen, uit als een "strategische keuze" waarbij onderzoek en onderwijs zich nu gaan richten op de hedendaagse klimaatverandering en urgente vraagstukken als natuurrampen en klimaatsystemen. "We begrijpen dat dit een ingrijpend plan is voor studenten en medewerkers. We doen onze uiterste best om in deze onzekere tijd betrokken medewerkers en studenten zo goed mogelijk te informeren."[8]
oude vrouw