blauwe - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: blauwe (hulp, bestand)
• IPA: /ˈblʌʊʋə/

Woordafbreking

• blau·we

Woordherkomst en -opbouw

• blauw ww met de uitgang -e
• [4] Van onbekende herkomst, oorspronkelijk een neerbuigende benaming voor een ambitieuze of ingebeelde persoon van (gedeeltelijk) Indonesische afkomst, in zwang geraakt in de periode 1945-1950. [1] [2]

Zelfstandig naamwoord

blauwe

1. een voorwerp, kledingstuk e.d. dat blauw is
   ▸ Voortdurend keek hij haar aan. Inplaats van haar grijze, eenvoudige japon, droeg zij nu een blauwe.[3]
2. een persoon die in het blauw gekleed, blauwgekleurd is
3. (figuurlijk) politieagent
   ▸ Om drie uur kwamen „de Blauwen", zoals in Valkenburg de dienaren van Hermandad genoemd worden.[4]
4. (maatschappij) Indo, met name iemand van gemengd Europees-Indische afkomst.

Bijvoeglijk naamwoord

blauwe

1. verbogen vorm van de stellende trap van blauw
   ▸ Ik klauter over de rotsblokken, tot ik op het hoogste punt kom, waar de halve maan zijn blauwe schijnsel over het volgende dal legt.[5]
   ▸ Hij draagt een verwassen blauwe kiel die tot zijn kin is dichtgeknoopt.[5]
   ▸ Haar blik is nog steeds gericht op het blauwe oppervlak.[6]

Afgeleide begrippen

• blauwe bes, blauwe bosbes, blauwe kiekendief, blauwe reiger, blauwe vinvis, blauweregen

Werkwoord

blauwe

1. aanvoegende wijs van blauwen

Gangbaarheid

• Het woord blauwe staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

Verwijzingen

1. ↑ blauwe op website: Etymologiebank.nl
2. ↑ Weblink bron
   Humphrey de la Croix
   Blauwen in: Sociale geschiedenis: Wie zijn ze? Indische Nederlanders, Indo-Europeanen, Indo’s en blauwen? op indischhistorisch.nl
3. ↑ Weblink bron Het beloofde land in: De Huisvriend, Nieuwe serie. Jaargang 4. (1902), H.A.M. Roelants, Schiedam, p. 184 op dbnl.org
4. ↑ Weblink bron Cavalier in: De Telegraaf (01-03-1965), Amsterdam, p. 7 op Delpher.nl
5. 1 2
   Marion Pauw e.a.
   “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340
6. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471