boon - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Phaseolus vulgaris

Uitspraak

• Geluid: boon (hulp, bestand)
• IPA: / bon / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• boon

Woordherkomst en -opbouw

• van Middelnederlands bone, in de betekenis van ‘zaad van peulvrucht’ voor het eerst aangetroffen in 1210 [1] [2] [3]

Zelfstandig naamwoord

de boon v / m

1. (voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet
   (wikidata: boon )
2. (bloemplanten) bepaald soort vlinderbloemige plant met rode, witte of paarse bloemen, Phaseolus vulgaris , waaruit de eetbare peulvruchten groeien
3. (bloemplanten) bepaald soort vlinderbloemige plant met witte bloemen, Vicia faba , witte of paarse bloemen, waaruit de eetbare peulvruchten groeien

Synoniemen

• [2] gewone boon
• [3] labboon, tuinboon

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• een heilig boontje

iemand die heel braaf is, of zich eerder uit schijnheiligheid zo voordoet

• in de bonen zijn

in de war zijn

• je eigen boontjes doppen

zelfstandig zijn, voor jezelf kunnen zorgen

Spreekwoorden

• ieder boontje geeft zijn toontje
• boontje komt om zijn loontje
  • gezegd van iemand die na een misstap zijn verdiende straf krijgt
• Een blauwe boon

een kogel

• Honger maakt rauwe bonen zoet

wanneer iemand echt honger heeft kan die dingen eten die die normaal niet lust

• In de bonen zijn

verward zijn

• Voor spek en bonen meedoen

zonder winst of kost laten meedoen ofwel: meedoen maar door de andere deelnemers niet serieus worden genomen

Vertalingen

1. zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten,...

Gangbaarheid

• Het woord boon staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "boon" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.
• [2] boon in het Nederlands Soortenregister N
• [2] boon op Wikidata
• [3] boon in het Nederlands Soortenregister N
• [3] boon op Wikidata

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. ↑ boon op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ "boon" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
4. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Afrikaans

Zelfstandig naamwoord

boon

1. kleur

Engels

Uitspraak

• Geluid: boon (VS) Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: /buːn/

Woordafbreking

• boon

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Oudnoorse woord bōn (= gebed).

Bijvoeglijk naamwoord

boon

1. lustig, vriendelijk, vrolijk
2. (verouderd) gunstig, voordelig

Synoniemen

• [1]: convivial
• [1]: jolly
• [1]: jovial
• [2]: kindly
• [2]: gracious

Antoniemen

• [1]: distant
• [1]: remote

Zelfstandig naamwoord

boon

1. attentie
2. gave
3. gunst
4. kameraad
5. zegen
6. zegening

Synoniemen

• [2]: benefit
• [5-6]: blessing

Afgeleide begrippen

• [1-6]: boonless
• [1-6]: boondocks
• [1-6]: boondoggle
• [1-6]: to boondoggle

Uitdrukkingen en gezegden

• [4]: boon companion

een intimus
een favoriete metgezel
een leuke pimpelaar

• [4]: boon fellow

een pimpelaar

• [5]: to prove a boon

zich als zegen betonen

• [5]: boon and bane

vloek en zegen

Yucateeks

Zelfstandig naamwoord

boon

1. kleur