breed - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: breed (hulp, bestand)
IPA: / bret / (1 lettergreep)

Woordherkomst en -opbouw

In de betekenis van ‘wijd’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 851 [1]

stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	breed	breder	breedst
verbogen	brede	bredere	breedste
partitief	breeds	breders	-

Bijvoeglijk naamwoord

breed

van grote afmeting in de zijdelingse richting
- Zo'n Hummer is wel een erg brede auto.
  ▸ Gespannen zette ik mijn tent op: om mezelf af te leiden en dieren af te schrikken begon ik hard te fluiten en ik wierp af en toe een blik op de brede vallei onder me.[2]
  ▸ 'Dit kan dus niet,' mompelde hij toen hij de bedragen las. Toen Jeroen de bedragen nogmaals bij elkaar optelde, kwam hij echter tot dezelfde eindconclusie. 'Dit kan dus wél. ' De glimlach op zijn gezicht werd breder.[3]
het ~ hebben: welvarend zijn
- Zij hadden het niet zo breed in die akelige tijd.
bij een rechthoek de lengte van de korte zijde
- het huis is 10 meter lang, 6 meter breed en 5 meter hoog.
breed publiek: het algemene publiek
▸ Ae Athenaeum-Polak & Van Gennep Amsterdam 2021 Elementaire Deeltjes De boekenserie Elementaire Deeltjes maakt kennis toegankelijk voor een breed publiek.[4]
▸ Wiggers krijgt de koninklijke onderscheiding voor "zijn inzet voor het innovatieve en inclusieve karakter van de dansproducties, zijn bijdrage aan het voor een breed publiek toegankelijk maken van moderne dans en het betrekken van de regio bij het dansgezelschap", aldus een verklaring van het Koninklijk Huis.[5]
betrekking hebbend op het grote geheel
▸ De socioloog Norbert Elias zag hierin een weerspiegeling van een breed maatschappelijk 'beschavingsoffensief' dat zich ook op andere gebieden uitte en zo de ontwikkeling van sport (sportisering) bevorderde.[4]
▸ Werelderfgoecentrum: Daarmee begint een nieuw hoofdstuk in de opvang van zeehonden. In het gloednieuwe Werelderfgoedcentrum Waddenzee wordt niet alleen gezorgd voor zieke zeehonden (er is ook een speciale lift om ze te vervoeren), maar krijgen de bezoekers ook "het bredere verhaal over de Waddenzee".[6]

Uitdrukkingen en gezegden

Die het breed heeft, laat het breed hangen

als iemand veel geld heeft kan die veel bezitten

Een brede rug hebben

veel kunnen verdragen

Het is zo breed als het lang is

hoe er ook naar iets gekeken wordt maakt niet uit, de uitkomst is altijd hetzelfde

Het is zo lang als het breed is

hoe er ook naar iets gekeken wordt maakt niet uit, de uitkomst is altijd hetzelfde

Het niet breed hebben

niet veel inkomsten of bezit hebben

Onderstaande vertalingen dienen nagekeken te worden en omgezet in de bovenstaande tabellen. Nummers na de vertalingen komen niet noodzakelijk overeen met de opgegeven definities. Voor meer uitleg zie WikiWoordenboek:Hoe vertalingen nakijken.

Gangbaarheid

Het woord breed staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "breed" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.[7]

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

↑ "breed" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
↑ “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2
1 2
Onno van Nijf
“Sportgeschiedenis” (2021), Athenaeum - Polak & Van Gennep , ISBN 9789025312275
↑ Weblink bron “Introdans-oprichter Ton Wiggers krijgt koninklijke onderscheiding en erepenning” (26 juni 2022), NU.nl
↑ Weblink bron “Pieterburen is echt (bijna) leeg na vrijlating Ollie en Brandy” (20 april 2025), NOS
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Afrikaans

Uitspraak

stellend	attributief	vergrotend	overtreffend
breed	breë	breër	breedste

Bijvoeglijk naamwoord

breed

breed
«Botman het gesê hy neem kennis dat die bespreking nou nie meer primêr oor die US gaan nie, maar oor die breër saak van Afrikaans in die hoër onderwys in ’n grondwetlike konteks.»
Botman zei dat hij er kennis van genomen had dat de discussie nu niet meer in de eerste plaats over de Universiteit van Stellenbosch ging, maar over de bredere zaak van het Afrikaans in het hoger onderwijs binnen een grondwettelijke context.