bus - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: bus (hulp, bestand)
IPA: / bʏs / (1 lettergreep)
IPA: /bɵs/

Woordherkomst en -opbouw

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘doos, blik’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240 [1]
[verkeer]: Latijn: omnibus: voor iedereen

enkelvoud	meervoud
naamwoord	bus	bussen
verkleinwoord	busje	busjes

Zelfstandig naamwoord

de bus m

(verkeer) vervoermiddel op de weg voor een aanzienlijk aantal passagiers (autobus)
▸ Vanaf dat bedrijventerrein waren de ruim 200 bussen met supporters eerder die avond vertrokken. Go Ahead Eagles had aanhangers al gewaarschuwd dat het "uitstappen in Deventer enige tijd in beslag kan nemen".[2]
▸ Ik was overdonderd door alle toeristen in het bezoekerscentrum. Ze arriveerden in bussen, maakten foto’s, kochten ijsjes en snelden in hun witte shirts door naar een volgende attractie.[3]

de bus v / m

blikken bewaardoos waarvan de hoogte groter is dan de breedte, vaak met de vorm van een cilinder
collectebus
postbus, brievenbus
▸ De brief rook vaag naar een ongewoon parfum en had ezelsoren, alsof Marjorie Quick hem een paar dagen in haar handtas had bewaard, voordat ze uiteindelijk had besloten hem op de bus te doen.[4]
▸ Het is mijn Senegalese buurman met een envelop die per ongeluk in zijn bus was beland.[5]
(informatica) een standaardmethode voor het verbinden van de onderdelen van een computer

Uitdrukkingen en gezegden

Dat klopt als een bus[6]

het is helemaal correct

Dat sluit als een bus

het is helemaal correct

Flink in de bus blazen

veel geld uitgeven

uit de bus komen als

blijken of schijnen te zijn

Hij kwam als de winnaar uit de bus

onder/voor de bus gooien

iemand verraderlijk opofferen

Vertalingen

1. vervoermiddel op de weg voor een aanzienlijk aantal passagiers

Gangbaarheid

Het woord bus staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bus" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.[7]

Verwijzingen

↑ "bus" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑ Weblink bron “Feest barst los in Deventer na winst Go Ahead Eagles: 'We gaan Europa in!'” (22 april 2025), NOS
↑
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
↑
Jessie Burton vert. Marja Borg
“De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704
↑
Marion Pauw e.a.
“4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340
↑ https://onzetaal.nl/schatkamer/lezen/uitdrukkingen/dat-klopt-als-een-bus
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Frans

Uitspraak

Geluid: bus Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
zn: IPA: /bys/
ww: IPA: /by/

enkelvoud	meervoud
zonder lidwoord	met lidwoord	zonder lidwoord	met lidwoord
bus	l'bus	bus	les bus

Zelfstandig naamwoord

bus m

(verkeer) bus

Werkwoord

vervoeging van
boire

bus

eerste en tweede persoon enkelvoud verleden tijd (passé simple) van boire

bus

mannelijk meervoud voltooid deelwoord (participe passé) van boire

Indonesisch

Woordherkomst en -opbouw

Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.

Zelfstandig naamwoord

bus

(verkeer) bus

Slowaaks

Zelfstandig naamwoord

bus m onbezield

(verkeer) bus

Spaans

Uitspraak

Geluid: bus Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

Woordafbreking

enkelvoud	meervoud
bus	buses

Verwijzingen

bus in: Diccionario de la lengua española, 23e druk, op website: Real academia española

| | enkelvoud | meervoud | | | ---------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------- | | nominatief | bus | busy | | genitief | busu | busů | | datief | busu | busům | | accusatief | bus | busy | | vocatief | buse | busy | | locatief | busu | busech | | instrumentalis | busem | busy |

Synoniemen

autobus m onbezield