gegeven - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: gegeven (hulp, bestand)
• IPA: / ɣəˈɣevə(n) / (3 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /χəˈχevə(n)/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ɣəˈɣevə(n)/

Woordafbreking

• ge·ge·ven

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘grootheid, bekend geval’ voor het eerst aangetroffen in 1872 [1]
• vervoeging van geven: de stam met omvoegsel ge- -en [2]

Zelfstandig naamwoord

het gegeven o

1. (informatica) een bekend geval of feit
   • Om een goed opstel te schrijven heeft men veel gegevens nodig.
     ▸ ‘Alle antimaterieontdekkingen zijn iets heel interessants. Dit is er een die nog ontbrak’, zegt Dönigus. Zijn onderzoeksgroep gebruikte kunstmatige intelligentie (machine learning) om gegevens te analyseren van een experiment uit 2018 met de ALICE-detector bij de LHC om het antihyperhelium-4 te identificeren met een significantie van 3,5 standaarddeviaties. Het onderzoek haalt niet de ‘gouden standaard’ van 5 standaarddeviaties. Maar het geeft wel aan dat het zeer waarschijnlijk is dat de ontdekking echt is en geen gril van de gegevens is.[3]

• wordt meestal in het meervoud gebruikt: gegevens

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Vertalingen

Werkwoord

gegeven

1. voltooid deelwoord van geven

Bijvoeglijk naamwoord

gegeven

1. bepaald
2. feitelijk

Afgeleide begrippen

• gegevenheid

Werkwoord

gegeven

1. voltooid deelwoord van geven
   ▸ "Op mijn leeftijd telt nog maar één ding: peace of mind", zei Buikhuisen over de verzoening. "Carel Stolker heeft mij die peace of mind gegeven." Stolker zelf zei te hopen dat de universiteit en de faculteit in de toekomst bij controversieel onderzoek de rug recht houden.[4]
   ▸ Bij de verkiezingen van 1981, na jaren van economische malaise en politieke verlamming en verdeeldheid, wist Terlouw D66 groot te maken als 'het redelijk alternatief' voor de PvdA en de VVD. "Noch het socialisme noch het liberalisme heeft adequate antwoorden gegeven voor de problemen waar we nu in zitten", meende hij.[5]

Uitdrukkingen en gezegden

• Men moet een gegeven paard niet in de bek zien/kijken.

met een cadeau moet je blij zijn en er niet te kritisch naar kijken

• een gegeven moment

ooit

• Misschien zou ik me op een gegeven moment vervelen met alleen mijn eigen gedachten als vermaak [6]

Gangbaarheid

• Het woord gegeven staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gegeven" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ "gegeven" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ gegeven op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ Weblink bron
   Karmela Padavic Callaghan
   “LHC breekt record met detectie zwaarste antimaterie-atoom ooit” (23 april 2025), newscientist
4. ↑ Weblink bron “Criminoloog Wouter Buikhuisen (91) overleden” (10 mei 2025), NOS
5. ↑ Weblink bron
   Dik Verkuil
   “Het vertrouwen van Jan Terlouw was zijn kracht en zijn zwakte” (16 mei 2025), NOS
6. ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
7. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be