geleidelijk - WikiWoordenboek (original) (raw)
Nederlands
Uitspraak
- Geluid: geleidelijk (hulp, bestand)
- IPA: /ɣəˈlɛɪdələk/
Woordafbreking
- ge·lei·de·lijk
Woordherkomst en -opbouw
- In de betekenis van ‘niet plotseling geschiedend’ voor het eerst aangetroffen in 1793 [1]
- Naamwoord van handeling van geleiden met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-
| stellend | vergrotend | overtreffend | |
|---|---|---|---|
| onverbogen | geleidelijk | geleidelijker | geleidelijkst |
| verbogen | geleidelijke | geleidelijkere | geleidelijkste |
| partitief | geleidelijks | geleidelijkers | - |
Bijvoeglijk naamwoord
geleidelijk
- in geordende, kalme opeenvolging van het een op het ander overgaand
▸ Het individu ondergaat een geleidelijk ontwaken waarin de mogelijkheden van vrijheid, keuze en actie zowel aantrekken als afstoten.[2]
▸ Dat was (en is in grote delen van de wereld nog steeds) een wijdverbreide aandoening die zich in allerlei lichaamsdelen kan openbaren en die verloopt in een geleidelijk en slopend proces.[2]- De dekolonisatie is voor sommige landen veel geleidelijker geweest dan voor andere.
▸ Het was even wennen om helemaal alleen door de uitgestorven woestijn te lopen, maar toch raakte ik geleidelijk in een ritme.[3]
- De dekolonisatie is voor sommige landen veel geleidelijker geweest dan voor andere.
Antoniemen
Vertalingen
1. in geordende, kalme opeenvolging van het een op het ander overgaand
Gangbaarheid
- Het woord geleidelijk staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "geleidelijk" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders; |
|---|---|
| 99 % | van de Vlamingen.[4] |
Verwijzingen
- ↑ "geleidelijk" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- 1 2
Daan Bronkhorst
“Kierkegaard” (2020), Athenaeum - Polak & Van Gennep
, ISBN 9789025313562 - ↑
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
- ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be