geuren - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: geuren (hulp, bestand)
• IPA: / ˈɣørə(n) / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• geu·ren

Woordherkomst en -opbouw

• ww: van Middelnederlands goren ww , op te vatten als afgeleid van geur zn met het achtervoegsel -en, in de betekenis van ‘met iets pronken’ voor het eerst aangetroffen in 1898 [1] [2] [3] [4]
• zn: geur zn met de uitgang -en

Werkwoord

geuren

1. absoluut een aangenaam ruikende lucht verspreiden
   • De bloemenzee geurde en de bijen vlogen af en aan.

Zelfstandig naamwoord

de geuren mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord geur
   ▸ Omdat ik word afgeleid door de heerlijke geuren die uit de keuken komen, heb ik pas laat door dat ik de stem ken die er vandaan komt.[5]
   ▸ Om hen heen dreigen de geuren van gebraden kip, het gestoofde fruit en de gretig leeggedronken kannen met wijn hun gesprek binnen te dringen, maar de magnetische aantrekkingskracht die Nella kennelijk voor Agnes heeft, verdrijft alles naar de achtergrond.[6]

Uitdrukkingen en gezegden

• iets in geuren en kleuren vertellen

iets heel enthousiast en uitgebreid vertellen

∗ In een huis in Pompeii is bijvoorbeeld een fresco gevonden waarop deze episode in geuren en kleuren afgebeeld werd.[7]

∗ Jan de Minstreel, de auteur van het leven van Willem de Maarschalk, geeft een uitgebreide opsomming van de verschillende troepen en deelnemende partijen, maar hij beschrijft ook het toernooi in geuren en kleuren: Ze bewapenden zich en gingen aan de slag.[7]

Gangbaarheid

• Het woord geuren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "geuren" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
3. ↑ geuren op website: Etymologiebank.nl
4. ↑ "geuren" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
5. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
6. ↑
   Jessie Burton (vert. Mieke Trouw-Luyckx)
   “Het huis aan de gouden bocht” (2014), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789021809526
7. 1 2
   Onno van Nijf
   “Sportgeschiedenis” (2021), Athenaeum - Polak & Van Gennep , ISBN 9789025312275
8. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be