geus - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

[A] van Frans gueux zn "bedelaar, schooier", omdat de eerste actie het indienen van een smeekschrift was; traditioneel zou het om een smalende opmerking van een hoveling, opgevangen door een van de edelen en demonstratief als "geuzennaam" aangenomen
- zn m: in de betekenis van ‘lid van een bepaalde partij’ voor het eerst aangetroffen in 1566 [1] [2] [3]
- zn v/m: als vlag van de watergeuzen [4] [5]
- bn: als verwijzing naar de vijanden van de regering van koning Philips II in de Nederlanden [6]
[B] vermoedelijk van Frans gueuse "lingot, gieteling" [7] [8] [9]

[A]	enkelvoud	meervoud
naamwoord	geus	geuzen
verkleinwoord	geusje	geusjes

[A] de geus m

(persoon) (geschiedenis) elk van de edelen van het Verbond in 1566 en later de vijanden van de regering van koning Philips II in de Nederlanden
(persoon) (figuurlijk) iemand die zich daadwerkelijk verzet tegen gezag dat zich misdraagt

[A] de geus v / m

kleine vlag met stervormige rood-wit-blauwe banen op de voorplecht van schepen, gehesen op zon- en feestdagen

stellend
onverbogen	geus
verbogen	(geuze)

[A] geus

(geschiedenis) behorend tot de Nederlandse opstandelingen tegen koning Philips II in de 16e eeuw
(religie) (verouderd) protestant

[B]	enkelvoud	meervoud
naamwoord	geus	geuzen
verkleinwoord	geusje	geusjes

[B] de geus m

Het woord geus staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "geus" herkend door:

90 %	van de Nederlanders;
80 %	van de Vlamingen.[10]