gis - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Leenwoord uit het Jiddisch, in de betekenis van ‘Bargoens: slim’ voor het eerst aangetroffen in 1860 [1]
Herkomst: Jiddisj [2]
(zn) g met het achtervoegsel -is

gis

enkelvoud	meervoud
naamwoord	gis	gissen
verkleinwoord	gisje	gisjes

de gis v / m

(muziek) een halve toon verhoogde toon "g"
- De toon “gis” klinkt in de getempereerde stemming gelijk aan de toon “as”.
(muziek) de grondtoon (tonica) van de “gis-mineurtoonladder”, tevens een korte aanduiding van die toonladder
- Op de notenbalk van een vioolsonate in gis, staan vijf kruisen als voortekens.
(muziek) de grondtoon van het “gis-mineurakkoord”, de kleine drieklank op de eerste trap (tonica-akkoord) van de kleinetertstoonladder op die toon
- De drie tonen van het gis-mineurakkoord (symbool: G#m) in grondligging, zijn: gis - b - dis.

2. gis-kleinetertstoonladder

3. gis-mineurgrondakkoord

vervoeging van
gissen

gis

eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gissen
- Ik gis.
gebiedende wijs van gissen
- Gis!
(bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gissen
- Gis je?

Het woord gis staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "gis" herkend door:

91 %	van de Nederlanders;
93 %	van de Vlamingen.[3]

gis o

(muziek) de toon ”gis”
(muziek) gis: korte aanduiding van de toonaard “gis-mineur”
«Eine Sonate in gis.»
Een sonate in gis kleine terts.

gis