glad - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: glad (hulp, bestand)
• IPA: / ɣlɑt / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• glad

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘egaal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287 [1] [2]

Bijvoeglijk naamwoord

glad

1. (materiaalkunde) egaal, met geringe ruwheid, slipperig
   • Het oppervlak werd door slijpen glad gemaakt.
   • De ijzel maakte de wegen glad.
     ▸ Het was een lange slanke vent van in de veertig, en in tegenstelling tot alle andere hikers was hij glad geschoren met een verzorgde, gezonde uitstraling.[3]
     ▸ Het hout glanst en is glad op plaatsen waar haar voeten al die jaren hebben gelopen.[4]
     ▸ Ik aai zijn blote rug en verbaas me opnieuw over het feit dat die glad is.[5]
2. (pejoratief) doortrapt, gewiekst, slinks
   • Hij is glad en geniepig.
3. (cosmetica) zonder rimpels
   • Een gladde huid.

Synoniemen

Antoniemen

• bultig, geaccidenteerd, gerimpeld, harkerig, kantig, klonterig, kroezelig, oneffen, ribbelig, ruw, stroef

Hyponiemen

• [1] (intensivering) aalglad, glibberglad, ijsglad, olieglad, spekglad, spiegelglad

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• Iets glad vergeten zijn

Iets totaal vergeten zijn

• Zo glad als een aal (d.w.z. "als een paling")

Gezegd van iemand waarop je geen vat krijgt

• Dat zal hem niet glad zitten

iets zal niet meevallen en moeilijk zijn

• Een gladde vogel

iemand die zich overal weet uit te redden op slinkse wijze

• Zich op glad ijs wagen/begeven

ergens over gaan praten waar die weinig van af weet

∗ Ze begeven zich op glad ijs.[4]

Vertalingen

Werkwoord

glad

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gladden
   • Ik glad.
2. gebiedende wijs van gladden
   • Glad!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van gladden
   • Glad je?

Gangbaarheid

• Het woord glad staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "glad" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ "glad" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ glad op website: Etymologiebank.nl
3. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
4. 1 2
   Jessie Burton vert. Mieke Trouw-Luyckx
   “Het huis aan de Herengracht” (2022), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024586332
5. ↑ “De Camino” (2021), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024582280
6. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Engels

Uitspraak

• Geluid: glad (VS) (hulp, bestand)
• IPA: /glæd/

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Oudengelse glæd.

Bijvoeglijk naamwoord

glad

1. blij, verheugd