greep - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: greep (hulp, bestand)
• IPA: / ɣrep / (1 lettergreep)
  • (Noord-Nederland): /χreːp/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ɣreːp/

Woordafbreking

• greep

Woordherkomst en -opbouw

• van Middelnederlands grepe, in de betekenis van ‘het grijpen, handvat’ voor het eerst aangetroffen in 1477 [1] [2] [3]

Zelfstandig naamwoord

de greep m

1. grijpende beweging om iets te omvatten, te bemachtigen
   ▸ We zijn een hoopje lichamen, huid op huid en hoofd op been, vier verschillende zelven die elkaar vormen en in de greep houden, liefhebben en soms verwensen, die zich op elkaar maar ook op de buitenwereld richten, op manieren die even standaard als onvoorstelbaar zijn.[4]
2. manier van aanvatten, hanteren
3. toevallige, willekeurige keuze
4. houvast, grip, begrip
   ▸ We hebben het over Casper, uiteindelijk komen alle lijnen uit bij hem, over zijn aanhankelijkheid, zijn verwardheid en hoe hij langzamerhand de greep op de wereld begon te verliezen, over Laurens onvermogen daar als tweelingzus iets aan te doen, over Annets verschrikkelijke worsteling en haar onvoorwaardelijke liefde voor hem, hoe hij haar soms als een gebruikt vaatdoekje achterliet, over de pijn die Annet voelde, haar eenzaamheid, over de pijn die Lauren voelde en haar eenzaamheid.[5]

de greep v / m

1. de hoeveelheid die men in één keer kan grijpen
2. handvat
3. gereedschap waarmee men grijpt of steekt

Verwante begrippen

• gevest, grijper, hals, handvat, heft, knop, oor, steel

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

• greephuis, greepplank

Uitdrukkingen en gezegden

• Grip / greep op iets krijgen
• Van de gaffel in de greep vallen
• in de greep zijn van iets

door iets heftig geëmotioneerd zijn

• Gespannen rende ik naar de enige beschutte plek op de bergtop, een kleine berghut. Daar kroop ik, nog in de greep van de angst, mijn slaapzak in en rolde mezelf tot een kleine bal. [6]

∗ Vier jaar na het verschijnen van die studie over vaderschapsverlof en de second child hazard zal de wereld in de greep zijn van een pandemie, zullen ouders en kinderen plotseling veel meer tijd met elkaar doorbrengen dan voorheen, en zullen velen van ons het ouderschap op een geheel nieuwe manier beleven.[4]

• in de greep houden

veel aandacht opeisen

∗ De zogeheten 'paddenstoelenmoordzaak' heeft Australië én mensen ver daarbuiten de afgelopen maanden in een greep gehouden.[7]

Vertalingen

Werkwoord

greep

1. enkelvoud verleden tijd van grijpen
   • Ik greep.
   • Jij greep.
   • Hij, zij, het greep.

Gangbaarheid

• Het woord greep staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "greep" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. ↑ greep op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ "greep" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
4. 1 2
   Lynn Berger
   “De tweede: over het zijn en krijgen van een tweede kind” (2021), De Correspondent, ISBN 9789082821697
5. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
6. ↑ Tim Voors: Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada, 2018
7. ↑ Weblink bron
   Meike Wijers
   “Australische schuldig bevonden in zaak veelbesproken paddenstoelenmoord.” (7-7-2025), NOS
8. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be