kuil - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: kuil (hulp, bestand)
• IPA: / kœyl / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• kuil

Woordherkomst en -opbouw

• [A] ‘holte’; aangetroffen vanaf 1131 [1]; uit Middelnederlands cūle, cuul v, ontwikkeld uit Oergermaans *kūlō-. Evenals Nederduits Kuhl ‘kuil; grafkuil; kuiltje’, Duits dial. Kaule, _Kaul_kopf ‘pos, vis met bolle kop’ en Oudnoords kúla ‘buil, kogel’. Verwant met Nld. kiel ‘kielbalk’.[2]
• [B] ‘visnet’; aangetroffen vanaf 1252 [3]; verkort uit vroeger kuidel m, uit Middelnederlands cūdel(e), ontwikkeld uit Oergermaans *keudila-, verkleinwoord afgeleid van *keudō-.[4] Evenals Middelnederduits kūdel ‘tas’ en Duits dial. Keutel, Keitel ‘visnet, darm, gezwel’. Verwant met Nld. kodde ‘knots; staart’.[5]

Zelfstandig naamwoord

[A] de kuil m

1. een uitholling in de grond, een gegraven gat
   • Er zat een diepe kuil in de weg.

Antoniemen

• [1] drempel, hobbel, bobbel

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

• kuildek, kuilgras, kuilgraver, kuilvoer

Uitdrukkingen en gezegden

• Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in

Wie een plan bedenkt om een ander een hak te zetten, wordt daar zelf juist de dupe van

Vertalingen

1. uitholling, holte, diepte

Zelfstandig naamwoord

[B] de kuil m

1. een zakvormig visnet
2. het achterste deel van een sleepnet

Hyponiemen

• ankerkuil

Afgeleide begrippen

• kuiler, kuilharing

Vertalingen

2. achterste deel van een sleepnet

Werkwoord

kuil

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kuilen
   • Ik kuil.
2. gebiedende wijs van kuilen
   • Kuil!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van kuilen
   • Kuil je?

Gangbaarheid

• Het woord kuil staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kuil" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ "kuil" in: Sijs, N. van der Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen. 2e druk (2002) Veen, Amsterdam / Antwerpen; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3; p. kuil1
2. ↑ kuil op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ "kuil" in: Sijs, N. van der Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen. 2e druk (2002) Veen, Amsterdam / Antwerpen; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3; p. kuil2
4. ↑ Guus Kroonen, The Proto-Germanic n-stems: A study in diachronic morphophonology, Amsterdam, Rodopi, 2011, blz. 175-176.
5. ↑ kuil op website: Etymologiebank.nl
6. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Indonesisch

kuil: tempel

Woordafbreking

• ku·il

Woordherkomst en -opbouw

• uit het Tamil kōyil

Zelfstandig naamwoord

kuil

1. (religie), (bouwkunde) tempel