laatste - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: laatste (hulp, bestand)
• IPA: / ˈlatstə / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• laat·ste

Woordherkomst en -opbouw

• [bijvoeglijk naamwoord] afleiding van laat met het achtervoegsel -st en de uitgang -e
• [zelfstandig naamwoord] afleiding van laatst met het achtervoegsel -e [1]
• [onbepaald rangtelwoord] afleiding van laat met het achtervoegsel -ste [2]

Bijvoeglijk naamwoord

laatste

1. verbogen vorm van de overtreffende trap van laat
   • Ze wilden graag het laatste nieuws horen.
     ▸ Het was dus maar zeer de vraag of het iets had uitgemaakt als hijzelf aanwezig had kunnen zijn bij de laatste fase van het storten, toen het ongeluk plaatsvond.[3]
     ▸ Vanwege de werkzaamheden reden gisteren ook al minder treinen van en naar het hoofdstation. Vannacht om 00:50 uur vertrok de laatste trein.[4]

laatste

1. verbogen vorm van de stellende trap van laatst

Uitdrukkingen en gezegden

• Laatste Avondmaal
• Laatste Oordeel

Zelfstandig naamwoord

de laatste m

1. wie of wat niet meer door anderen wordt gevolgd
   • Wanneer jullie weggaan, moet de laatste het licht uitdoen.

Uitdrukkingen en gezegden

• De eersten zullen de laatsten zijn.
• Altijd het laatste woord willen hebben
• De laatste der Mohikanen zijn

de laatste zijn die nog ergens in gelooft

• De laatste hand aan iets leggen

iets afmaken/voltooien

• De laatste loodjes wegen het zwaarst

aan het eind van de klus wordt het werken het meest moeilijk; de dingen op het einde van een karwei zijn het vermoeiendst

• De laatsten zullen de eersten zijn
• Het laatste hemd heeft geen zakken
• Kijken alsof men z'n laatste oortje versnoept heeft

verlegen en beteuterd kijken

• Zijn laatste troef uitspelen

het laatste wat iemand achter de hand had naar buiten brengen

Onbepaald rangtelwoord

laatste

1. in een reeks door niets meer gevolgd worden
   • De laatste deelnemer had bijna twee keer zo tijd nodig als de eerste.
     ▸ Dit zou toch niet mijn laatste nacht op aarde worden?[5]

Verwante begrippen

• achterste, jongstleden

Afgeleide begrippen

• laatste kwartier, laatstejaarsstudent

Vertalingen

Gangbaarheid

• Het woord laatste staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "laatste" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ laatste op website: Etymologiebank.nl
2. ↑ Weblink bron
   W. Haeseryn e.a.
   “7.3.1 Vorming van rangtelwoorden.” (januari 2019) op e-ans.ivdnt.org (Algemene Nederlandse Spraakkunst)
3. ↑
   Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
   “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142
4. ↑ Weblink bron “Station Groningen ruim twee maanden dicht vanwege verbouwing” (10 mei 2025), NOS
5. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
6. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be