meer - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: meer (hulp, bestand)
• IPA: / mer / (1 lettergreep); /meːr/

Woordafbreking

• meer

Woordherkomst en -opbouw

• zn: erfwoord via Middelnederlands mere van Oudnederlands meri, in de betekenis van ‘waterbekken’ voor het eerst aangetroffen in 755 [1] [2] [3]
• ht, bw: erfwoord via Middelnederlands meer / meere van Oudnederlands mero [4] [5]

Zelfstandig naamwoord

het meer o

1. (aardrijkskunde) groot water dat helemaal omringd is door land
   ▸ Ze besloten zich vanaf een plateau in een meertje te storten.[6]
   ▸ Op de kaart stond namelijk dat er over 15 kilometer een meertje (Lake Morena) zou zijn, maar ik liep erg langzaam en het werd al laat.[7]
2. (verouderd) (aardrijkskunde) zee

Synoniemen

• plas

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Verwante begrippen

• water, zee, oceaan, vijver

Vertalingen

1. groot water dat helemaal omringd is door land

Onbepaald hoofdtelwoord

meer

1. onverbogen vorm van de vergrotende trap van veel

Hyponiemen

• immermeer, nimmermeer, temeer, veelmeer

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• meer pijlen op zijn boog hebben
  meer kunnen dan reeds laten zien
• en dies meer
  enzovoorts

Spreekwoorden

• als er een schaap over de dam is, volgen er meer.
  als er de eerste stap is gezet is het voor een ander niet moeilijk meer om die ook te maken en volgt de rest vanzelf
• één gek kan meer vragen/vragen stellen dan tien wijzen kunnen beantwoorden
  er zijn altijd wel vragen waar niemand het antwoord op weet
• een vliegende vogel heeft altijd meer dan een zittende
  iemand die veel buitenkomt krijgt altijd meer dan iemand die thuis blijft zitten
• er verdrinken er meer in het glas dan in de zee
  er gaan veel mensen dood door het drinken van alcohol
• er zijn meer hondjes die fikkie heten
  er zijn meer personen met dezelfde naam
• hoe meer zielen, hoe meer vreugd
  hoe meer mensen er bij zijn, hoe leuker dat het is.
• men kan van een luis niet meer nemen dan zijn leven
  wanneer iemand niets heeft, valt er niets te halen.
• men vangt meer vliegen met honing dan met azijn
  door vriendelijk te zijn bereik je meer bij iemand dan met lelijke woorden

Vertalingen

1. vergrotende trap van veel

Werkwoord

meer

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van meren
   • Ik meer.
2. gebiedende wijs van meren
   • Meer!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van meren
   • Meer je?

Bijwoord

1. (van hoeveelheid) in sterkere mate
   • Deze bloem is meer rood dan oranje
   • Als je wil slagen, moet je je meer inspannen.
2. (van tijd)
   1. vaker
      • Ik heb wel meer met de trein gereisd.
   2. na een ontkenning nog langer
   • Hij is niet meer welkom.

Schrijfwijzen

• [1] méér (beklemtoonde vorm)

Uitdrukkingen en gezegden

• [2.2] door de bomen het bos niet meer zien
  door een overvloed aan informatie het overzicht verliezen
• [2.2] er geen voet meer in huis zetten
  het nooit meer willen bezoeken
• [2.2] geen pap meer kunnen zeggen
  erg moe zijn
• [2.2] het niet lang meer trekken

Spreekwoorden

• [2.2] maak je maar boos, dan heb je twee keer werk, één keer om boos te worden, en één om niet meer boos te zijn.
  woede kost veel energie en lost niets op

Gangbaarheid

• Het woord meer staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "meer" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. ↑ meer (water) op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ "meer" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
4. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
5. ↑ meer (vergrotende trap van veel) op website: Etymologiebank.nl
6. ↑ Weblink bron
   Rob Gollin
   “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant
7. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
8. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be