meter - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: meter (hulp, bestand)
• IPA: / ˈmetər / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• me·ter

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘100 centimeter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802 [1]
• Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘doopmoeder’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1330 [1]
• Naamwoord van handeling van meten met het achtervoegsel -er [2] [3]

Zelfstandig naamwoord

de meter

1. m (natuurkunde), (eenheid) de SI-basiseenheid van lengte, weergegeven met symbool m
   ▸ Wandeling: 12 kilometer, 300 meter stijgen en l00 meter dalen, 4 uur Lauren Nikki zit met betraande ogen tegen Gijs aan.[4]
   ▸ Amateurwielrenners op de Planche des Belles Filles leggen de laatste 200 meter vaak te voet af.[5]
   ▸ Als je hier zou uitglijden zou je honderden meters naar beneden vallen.[6]
   ▸ Deze storm zou ik moeten overleven boven op Mount Whitney, 4.421 meter hoog.[6]
2. m (techniek) meetinstrument, gereedschap of toestel om grootheden (maten, gewichten) te bepalen (zie ook meter)
   • De wijzer van de meter mag niet in het rode gebied komen.
3. m (techniek) iemand die metingen verricht of meters afleest
4. v: een doopmoeder

Synoniemen

• [2,3] teller
• [4] paat (Zuid-Nederland)
• [4] peettante
• [4] petemoei

Hyperoniemen

• [1] lengtemaat, afstandsmaat
• [2] meetapparatuur
• [3] ijkmeester

Hyponiemen

• [1] elfmeter, kubieke meter, millimillimeter, vierkante meter, zevenmeter
• [3] boommeter, inboedelwaardemeter, landmeter, wegmeter

Afgeleide begrippen

• [1] meter per seconde, meterlens, metersdiep, metershoog, meterspoor, anderhalvemetereconomie, anderhalvemeterpolitie, anderhalvemetersamenleving
• [2] meterconstante, meterkast, meterstand, metertarief
• [3] meteropnemer
• [4] meterschap

Verwante begrippen

• [1] AE, lichtjaar, parsec, mijl, zeemijl, ångström
• [2] dieplood, peilstok, duimstok, rolmaat, sextant, frequentieteller, toerenteller, weegschaal, klok, sensor
• [4] peter, petekind, doopsel

Anagrammen

• temer

Uitdrukkingen en gezegden

• [1] aan de lopende meter
• [1] geen meter vooruitkomen
  totaal niet verder met iets komen, geen vordering maken
• [1] meters maken
  met iets opschieten, vorderingen maken, dichter bij het gestelde doel komen
• [1] voor geen meter
  helemaal niet

Vertalingen

1. de SI-eenheid van lengte

Gangbaarheid

• Het woord meter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "meter" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. 1 2 "meter" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ meter op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ meter op website: Etymologiebank.nl
4. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
5. ↑ Weblink bron
   Rob Gollin
   “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant
6. 1 2
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
7. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Afrikaans

Zelfstandig naamwoord

meter

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Engels

Zelfstandig naamwoord

meter (Amerikaans Engels)

1. (natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) meter

Verwante begrippen

Anagrammen

• metre

Fries

Zelfstandig naamwoord

meter

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Hoogsilezisch

Zelfstandig naamwoord

meter m

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Schrijfwijzen

• myjter

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Limburgs

Zelfstandig naamwoord

meter

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Nedersaksisch

Zelfstandig naamwoord

meter

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Schrijfwijzen

• Meter

Hyperoniemen

• SI-Basiseenheit

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Oppersorbisch

Zelfstandig naamwoord

meter m

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Slowaaks

Zelfstandig naamwoord

meter m

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Spaans

Uitspraak

• Geluid: meter Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

Woordafbreking

• me·ter

Werkwoord

meter

1. overgankelijk stoppen, opbergen, leggen
2. storten (geld)
3. doen begrijpen

Anagrammen

• temer

Uitdrukkingen en gezegden

• meter la pata ahora

een bok schieten, een flater begaan

Synoniemen

• [1] poner
• [2] ingresar

Verwijzingen

• meter in: Diccionario de la lengua española, 23e druk, op website: Real academia española

Tsjechisch

Uitspraak

• IPA: /mɛtɛr/

Woordafbreking

• me·ter

Zelfstandig naamwoord

meter

1. genitief meervoud van metro

Zelfstandig naamwoord

meter

1. genitief meervoud van metrum

Urkers

Zelfstandig naamwoord

meter

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

West-Vlaams

Zelfstandig naamwoord

meter

1. (eenheid)(natuurkunde)(wiskunde) meter

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.