moes - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: moes (hulp, bestand)
• IPA: / mus / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• moes

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘brij’ voor het eerst aangetroffen in 901 [1]
• van Middelnederlands moes, cognaat met Duits Gemüse [2]

Zelfstandig naamwoord

de moes v / m of het moes o [3] [4] [5]

1. (voeding) fijngehakte of fijngekookte groente of vruchten
2. (verouderd) aanduiding van planten waarvan voedsel bereid kan worden

Verwante begrippen

• [1] bowl, brij, compote, pap, puree

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

• [1]
• tot moes slaan

in een gevecht veel lichamelijk letsel toebrengen

Vertalingen

1. fijngehakte of fijngekookte groente of vruchten

Zelfstandig naamwoord

de moes v

1. (spreektaal) (koosnaam) moeder, moe, mama
   • Kijk, dáár, dáár was de achtergalerij, en dáár stond het bankje waar moes - zo duidde ze zichzelf altijd aan - zat te lezen en haar eerste verhalen neerschreef. [6]

Bijvoeglijk naamwoord

moes

1. partitief van de stellende trap van moe
   • Zijn houding had iets heel moes, wat na al die vergeefse pogingen wel begrijpelijk was.
   • Hij hijgde van inspanning en er was zoo iets moes en pijnlijks in 't fronsen van z'n wenkbrauwen, dat Vos 'n gevoel van medelijden kreeg. [7]

Niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie als werkwoord

Werkwoord

moes

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van moezen
   • Ik moes.
2. gebiedende wijs van moezen
   • Moes!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van moezen
   • Moes je?
4. (spreektaal) moest
   • Hij riep dat ik m'n best moes doen.

Gangbaarheid

• Het woord moes staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "moes" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ "moes" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ moes op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
4. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
5. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
6. ↑ Nieuwenhuys, R. Vergeelde portretten uit een Indisch familiealbum. 8e druk (1990) Em. Querido's uitgeverij, Amsterdam; ISBN 9021476967; p. 23; geraadpleegd 2016-12-13
7. ↑ Sinclair, F. de "Op de linie" in: Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift jrg. 14 deel 27 (1904) p. 131; geraadpleegd 2016-12-12
8. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Achterhoeks

Zelfstandig naamwoord

moes

1. (knaagdieren) muis

Nedersaksisch

Zelfstandig naamwoord

moes

1. (knaagdieren) muis