morgen - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: morgen (hulp, bestand)
• IPA: / ˈmɔrɣə(n) / (2 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˈmɔrxə(n)/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈmɔrɣə(n)/

Woordafbreking

• mor·gen

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord, via Middelnederlands morghen van Oudnederlands morgan [1] [2]
  • zn: in de betekenis van ‘ochtend’ aangetroffen vanaf 901 [3]
    * zn [2]: de hoeveelheid land die in een ochtend kan worden bewerkt [4]
  • bw: al in de middeleeuwen afgeleid van het zelfstandig naamwoord [5] [2]

Zelfstandig naamwoord

de morgen m

1. (tijdrekening) het eerste deel van de dag, na de nacht en vóór de middag

Synoniemen

• [1] ochtend
• [2] hectare (ongeveer)

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Verwante begrippen

• [1] avond, dag, etmaal, middag, nacht, namiddag, noen, middernacht, voormiddag
• [2] acre, akker, are, bunder

Uitdrukkingen en gezegden

• Morgen brengen!
• Een gat in de dag ( of morgen) slapen
• Stel niet uit tot morgen, wat je vandaag kunt doen

doelt op actie, wees niet lui of gemakzuchtig, ga door en wel nu. ofwel: door nu het werk al te doen geeft het later een rustiger gevoel

• Vandaag Hosanna, morgen kruist hem

Vertalingen

1. eerste deel van de dag

Bijwoord

morgen

1. (tijdrekening) de eerstvolgende dag na vandaag
   ▸ 'Waarom ga je morgen niet even langs bij de huisarts?' 'Hij ziet me alweer komen. Ik ken zijn assistente beter dan hijzelf.'[6]
   ▸ Morgen hebben we een rondleiding door Palermo en slapen we hier nog een keer ' Al zie ik ertegen op om de kamer met deze vrouw te delen, dat we nog een extra vrije dag hebben komt als een opluchting.[6]
   ▸ In Assen komen de twee beelden samen in Window of my Eyes, een tentoonstelling in het Drents Museum over leven en werk van Harry Muskee, die met zijn Cuby + Blizzards legendarisch werd met een heel eigenzinnige Nederblues. De tentoonstelling opent morgen voor het publiek.[7]
   ▸ ’Kunnen we morgen wel richting Kennedy Meadows lopen?’ ‘Is er een alternatieve looproute?’[8]

Synoniemen

• 's anderendaags

Verwante begrippen

• overmorgen, vandaag, gisteren, eergisteren

Vertalingen

1. eerstvolgende dag na vandaag

Tussenwerpsel

morgen

1. (verkorting) goedemorgen

Gangbaarheid

• Het woord morgen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "morgen" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. 1 2 morgen op website: Etymologiebank.nl
3. ↑ "morgen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
4. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
5. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
6. 1 2
   Marion Pauw e.a.
   “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340
7. ↑ Weblink bron “Window of my eyes: Harry Muskee en de verloren tijd” (zaterdag 16 januari 2016, 13:44), NOS
8. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
9. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Duits

Uitspraak

• Geluid: morgen (hulp, bestand)
• IPA: /ˈmɔrgn̩/

Woordafbreking

• mor·gen

Bijwoord

morgen

1. (tijdrekening) morgen: de eerstvolgende dag na vandaag.
   «Ich muss morgen früh aufstehen.»
   Ik moet morgen vroeg opstaan.

Verwante begrippen

• vorgestern, gestern, heute, übermorgen

Noors

Uitspraak

• Geluid: morgen Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / moːɔɳ /

Woordafbreking

• mor·gen

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Oudnoordse woord morginn

| | enkelvoud | meervoud | | | | | --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | onbepaald | bepaald | onbepaald | bepaald | | | nominatief | morgen | morgenen | morgenermorgner | morgenenemorgnene | | genitief | morgens | morgenens | morgenersmorgners | morgenenesmorgnenes |

Zelfstandig naamwoord

morgen, m

1. (tijdrekening) morgen, ochtend

Antoniemen

• aften
• kveld

Uitdrukkingen en gezegden

• i morgen

morgen

Uitdrukkingen en gezegden

• God morgen!

Goede morgen!