overgang - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: overgang (hulp, bestand)
• IPA: / ˈovərˌɣɑŋ / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• over·gang

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van over en gang [1]

Zelfstandig naamwoord

de overgang v

1. het overgaan of veranderen in
   ▸ Dat is precies op de overgang van de geologische tijdperken Krijt en Paleogeen, toen driekwart van alle levende soorten op aarde in korte tijd uitstierven - inclusief de dinosaurussen.[2]
   ▸ Voor de meeste kinderen, schrijft Dunn, is de komst van een tweede een grote overgang - mede door die plotselinge afname van invoelende, geduldige ouderlijke aandacht.[3]
   ▸ Remedies tegen een uitgeholde wet: De overgang van de klassieke naar de sociale rechtsstaat brengt door de sterke uitbreiding van de overheidsactiviteiten op bijna alle terreinen de behoefte met zich mee aan nieuwe waarborgen voor een rechtvaardig en doeltreffend bestuur.[4]
   • De overgang tussen licht en donker is op dit schilderij heel goed te zien.
     ▸ De abrupte overgang van de woestijn naar de hoge Sierra kwam onverwacht hard aan.[5]
2. het van een toestand in een andere overgaan
   ▸ Ze hielden van alles wat leefde, behalve van de kippen waar ze de botten van afkloven, de varkens die hun moeders voor ze roosterde, de pissebedden die ze vertrapten, de vliegen die ze de vleugels uittrokken en vervolgens aan hun lot overlieten, de naaktslakken waarover ze zout strooiden, de kikkers die ze met een rietje opbliezen - want dat zijn dingen die dorpskinderen nou eenmaal doen, die horen bij het opgroeien, die maken deel uit van de overgang van jongen tot man.[6]
3. de plaats waar men iets kan passeren zoals een spoorwegovergang
4. (medisch) de tijdsperiode waarin een vrouw stopt men menstrueren
   ▸ Dat zal mama toch wel begrijpen? Alhoewel, zelf heeft ze nooit last gehad van hormonale kwaaltjes; ook toen ze in de overgang kwam, heb ik haar geen dag in mineur gezien.[7]
5. (astronomie) het voorlang passeren van een planeet voor een ster langs
   ▸ ' Inmiddels was de satelliet Kepler gedoopt, naar de Duitse astronoom die begin zeventiende eeuw als eerste een overgang van de planeet Venus voorspelde.[2]

Synoniemen

• [2] transitie, verandering
• [3] doorgang, oversteek, passage

Hyponiemen

• duinovergang, eigendomsovergang, faseovergang, geloofsovergang, glasovergang, grensovergang, rivierovergang, spoorovergang, spoorwegovergang, strandovergang, venusovergang

Afgeleide begrippen

Verwante begrippen

• promotie

Vertalingen

2. het van een toestand in een andere geraken

3. de plaats waar men iets kan passeren

Gangbaarheid

• Het woord overgang staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "overgang" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. 1 2 “Nieuws uit de kosmos” (2024), Fontaine Uitgevers , ISBN 9789464043075
3. ↑
   Lynn Berger
   “De tweede: over het zijn en krijgen van een tweede kind” (2021), De Correspondent, ISBN 9789082821697
4. ↑
   Helen Stout
   “De Nederlandse rechtsstaat” (2015), Amsterdam University Press , ISBN 9789048528622
5. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
6. ↑
   Manik Sarkar
   “Ossenkop” (2024), Hollands Diep, ISBN 9789048862696
7. ↑
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
8. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be