patroon - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

[2] Knippen van het patroon voor een jurk (1942)

1. en 2.	enkelvoud	meervoud
naamwoord	patroon	patronen
verkleinwoord	patroontje	patroontjes

In de betekenis van ‘huls met projectiel en buskruitlading’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1637 [1]
Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontwerp’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1400 [1]
Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘beschermheilige’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1200 [1]

3.	enkelvoud	meervoud
naamwoord	patroon	patroons
verkleinwoord	patroontje	patroontjes

patroon

m/v: (militair) munitie voor een vuurwapen (cartouche, cartridge)
- De patronen waren op, dus gaf de dief zich over.
o: tekening die als basis dient om meerdere dezelfde eindproducten te maken, sjabloon, template
▸ Het was Zijn gang, hij herkende het patroon van de loper.[2]
- Voordat je een jurk maakt, teken je meestal eerst het patroon.
o: min of meer vaste terugkerende structuur, concreet dan wel abstract
- In zijn handelingen is een zeker patroon te zien.
  ▸ Eenzelfde patroon zien we bij de overdracht van vogelgriepvirussen.[3]
m: (beroep) baas, chef, overste
- Daarvoor moet je bij mijn patroon zijn.
m: (religie), (juridisch) (beroep) beschermheer, beschermheilige, schutspatroon
- Hij trad op als patroon van de klager.

1. munitie voor een vuurwapen

Het woord patroon staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "patroon" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.[4]