poort - WikiWoordenboek (original) (raw)
Nederlands
De Brusselpoort te Mechelen
Uitspraak
Woordafbreking
- poort
Woordherkomst en -opbouw
- Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘doorgang in muur’ voor het eerst aangetroffen in 901 [1]
- Van Latijn porta ( poort). Verwant met Grieks poros (weg door/over het water, brug). Uiteindelijk van het Proto-Indo-Europees *prtu- (doorgang), van welke stam bijvoorbeeld ook zijn afgeleid: Nederlands voorde (doorwaadbare plaats), Noors fjord (fjord), Engels port (haven) en Avestisch peretush (doorgang, brug, voorde).
| enkelvoud | meervoud | |
|---|---|---|
| naamwoord | poort | poorten |
| verkleinwoord | poortje | poortjes |
Zelfstandig naamwoord
- Met deuren afsluitbare doorgang door een muur
▸ Ze gingen in hun fantasie de poort uit naar een kasteel, het strand of door de straten, net wat Johannes wilde.[2]
▸ Op beide elektronicabehuizingen is een gouden schijf gemonteerd die een gedenkplaat of poort zou kunnen zijn maar in feite een grammofoonplaat is, een elpee met geluiden van de aarde.[3] - logische poort: een elektrische schakeling die werkt volgens de Booleaanse Logica
- een uit- or toegang voor informatie in een computer
- (figuurlijk) een figuurlijke toegang of doorgang
▸ Wat nog dieper is dan diep is de poort van alle mysteries.[4]
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Uitdrukkingen en gezegden
zorgen dat iets met heel veel moeite en op het laatste moment toch lukt terwijl het daarvoor dreigde te mislukken
Vertalingen
1. met deuren afsluitbare doorgang door een muur
Gangbaarheid
- Het woord poort staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "poort" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
|---|---|
| 100 % | van de Vlamingen.[5] |
Meer informatie
- Zie Wikipedia voor meer informatie.
Verwijzingen
- ↑ "poort" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑
Daan Bronkhorst
“Kierkegaard” (2020), Athenaeum - Polak & Van Gennep
, ISBN 9789025313562 - ↑
Samantha Harvey
“In Orbit” (2024), De Bezige Bij
, ISBN 9789403135625 - ↑
Michel Dijkstra
“Taoïsme” (2022), Athenaeum - Polak & Van Gennep
, ISBN 9789025312657 - ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be