raden - WikiWoordenboek (original) (raw)
Nederlands
Uitspraak
Woordafbreking
- ra·den
Woordherkomst en -opbouw
- van Oudnederlands rādan, in de betekenis van ‘gissen, adviseren’ voor het eerst aangetroffen in 1100 [1][2][3].
| Indo-Europees: *reh1dh-, *roh1dh-, wat mogelijk weer is afgeleid van *reh1- ("overwegen") | Verwant in Germaans Duits: raten Engels: read (lezen) | Verwant in andere Indo-Europese taalgroepen Iers: rádid (zeggen) |
|---|
Vaste voorzetsels
- raden naar
| stamtijd | ||
|---|---|---|
| onbepaalde wijs | verleden tijd | voltooid deelwoord |
| raden /'ra.də(n)/ | raadderied[4] /'ra.də/, /rit/ | geraden ɣə'ra.də(n) |
| klasse 7gemengd | volledig |
Werkwoord
raden
- overgankelijk een gissing maken naar iets
- Het antwoord kun je vast wel raden.
- Mag ik raden wat er is gebeurd?
- een advies geven
- Ik heb hem dat een aantal malen gezegd, maar hij was niet te raden.
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Uitdrukkingen en gezegden
[1] "een gissing maken naar iets"
- Dat laat zich raden
Dat is eenvoudig vast te stellen, ook zonder rechtstreeks bewijs
[2] "een advies geven"
- Dat is je geraden!
Doe dat maar, anders krijg je problemen
Anagrammen
Vertalingen
1. een gissing maken naar iets
Zelfstandig naamwoord
de raden mv
- meervoud van het zelfstandig naamwoord raad
Gangbaarheid
- Het woord raden staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "raden" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
|---|---|
| 100 % | van de Vlamingen.[5] |
Verwijzingen
- ↑ "raden" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑ raden op website: Etymologiebank.nl
- ↑ raden op website: Etymologiebank.nl
- ↑ Tegenwoordig weinig gebruikelijk, vooral nog in aanraden
- ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Middelnederlands
| stamtijd | |||
|---|---|---|---|
| onbepaalde wijs | verleden tijd | voltooid deelwoord | |
| enkelvoud | meervoud | ||
| raden | riet | rieden | gheraden |
| dumsterk7 | volledig |
Werkwoord
raden
- raden, raad geven