rug - WikiWoordenboek (original) (raw)

[1] Een rug.

Nederlands

Uitspraak

Geluid: rug (hulp, bestand)
IPA: / rʏx / (1 lettergreep); /rɵx/

Woordherkomst en -opbouw

In de betekenis van ‘achterzijde’ voor het eerst aangetroffen in 901 [1] [2]

enkelvoud	meervoud
naamwoord	rug	ruggen
verkleinwoord	rugje ruggetje	rugjes ruggetjes

Zelfstandig naamwoord

de rug m

(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen
▸ Ik wilde met mijn hele hebben en houden op mijn rug in de overweldigende wildernis van Amerika slapen onder de sterren, nieuwe mensen ontmoeten, alleen met mijn gedachten door de bossen lopen en de vrijheid hebben om te gaan en te staan waar ik wilde.[3]
▸ "VU, hef niet je aardwetenschappen-afdeling op!", schrijft hoofdgeoloog van de Geologische Dienst Nederland, Michiel van der Meulen van TNO, in een oproep op LinkedIn. "Als ze dit besluit doorzetten, keren ze hun rug naar de samenleving en de toekomst", gaat hij verder. "Of het nou voor een beter milieu is, meer welvaart of grotere autonomie - voor Nederland, Europa of de wereld: aardwetenschappers leveren een essentiële bijdrage."[4]
achterkant
dat gedeelte van een boek waar de bladen bij elkaar komen
rode ~: biljet van 1000 gulden
achterkant van een bankbiljet
(geologie) hoger liggend, lang gerekte landsvorm (ook onder water)
(meteorologie), een langgerekt gebied met hoge luchtdruk

Uitdrukkingen en gezegden

Een brede rug hebben

Veel kunnen verdragen

Men moet een paard de rug niet stuk rijden.

Men moet niet te veel eisen van een ander

Achter de rug

Voorbij

∗ Ze zouden te zijner tijd allebei met een Bergse zijn getrouwd en er vandaag nog hebben gewoond met een heel ander leven achter de rug dan dat het geworden was.[5]

Achter iemands rug om

Buiten iemands weten om

Dat zal mij aan mijn rug roesten!

Dat kan mij niets schelen!

De rillingen lopen mij over de rug. / Het loopt mij koud over de rug.

Ik huiver bij de gedachte hieraan.

Door zijn rug gaan

Door een ongelukkige beweging letsel aan de ruggengraat oplopen.

Een rode rug

1000 gulden

Een hoge rug opzetten (van katten)

De rug erg bol maken met de haren recht overeind, als teken van waarschuwing of boosheid"

Het geld groeit niet op de rug

Geld is geen vanzelfsprekendheid, er moet hard voor gewerkt worden

Iemand de rug toekeren

Achting of afkeur jegens iemand anders tonen

Met de rug tegen de muur staan

Geen kant op kunnen

Open rug
Ze kunnen mijn rug op!

Dat ben ik niet van plan!

Zij verdient het geld op haar rug.

Zij is een prostituee.

de rug recht houden

niet toegeven aan een bedreiging

∗ "Op mijn leeftijd telt nog maar één ding: peace of mind", zei Buikhuisen over de verzoening. "Carel Stolker heeft mij die peace of mind gegeven." Stolker zelf zei te hopen dat de universiteit en de faculteit in de toekomst bij controversieel onderzoek de rug recht houden.[6]