schrikken - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak
Woordafbreking
Woordherkomst en -opbouw
stamtijd
onbepaalde wijs verleden tijd voltooid deelwoord
schrikken /'sxrɪkə(n)/ schrok /'sxrɔk/ geschrokken /ɣə'sxrɔkə(n)/
klasse 3 volledig [1], [2]
stamtijd
onbepaalde wijs verleden tijd voltooid deelwoord
schrikken /'sxrɪkə(n)/ schrikte /'sxrɪktə/ geschrikt /ɣə'sxrɪkt/
zwak -t volledig [3]

Werkwoord

schrikken

  1. ergatief een schokkende verrassing ondergaan, schrik krijgen
    • Toen de dood gewaande man plotseling binnenkwam schrok iedereen in eerste instantie.
      Je voelt al die bruisende sterren, de stemmingen van de oceanen en de zwiep van het licht door je huid, en als de aarde een tel zou stilhouden in haar baan, zou je wakker schrikken omdat je wist dat er iets mis was.[4]
      Na een gigantische knal vlak boven ons hoofd stonden de stoere jonge gasten binnen tien seconden ook binnen. Zelfs zij waren zich rot geschrokken van de klap, en beseften dat het nu menens was. De meeste gezichten had ik nog nooit gezien.[5]
  2. ergatief (scheepvaart) een achterwaartse beweging in de lengterichting maken
  3. overgankelijk een schokkender ervaring bezorgen, alarmeren
    • Ik werd uit mijn slaap geschrikt toen er een auto tegen mijn vuilnisbak aanreed.
  4. overgankelijk (kookkunst) (van een ei) na het koken snel met koud water laten afkoelen
Opmerkingen
Verwante begrippen
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Vertalingen

1. een schokkende verrassing ondergaan

2. een achterwaartse beweging in de lengterichting maken

Gangbaarheid

100 % van de Nederlanders;
99 % van de Vlamingen.[6]

Meer informatie

Verwijzingen

  1. Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
  2. schrikken op website: Etymologiebank.nl
  3. "schrikken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3

  4. Samantha Harvey
    “In Orbit” (2024), De Bezige Bij op Wikipedia, ISBN 9789403135625

  5. Tim Voors
    “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers op Wikipedia
  6. Bronlink geraadpleegd op 28 april 2020 Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be