stempel - WikiWoordenboek (original) (raw)

Stempels.

De grote horizontale buizen zijn stempels.

Nederlands

Geluid: stempel (hulp, bestand)
IPA: / ˈstɛmpəl / (2 lettergrepen)
- (Noord-Nederland): /ˈstɛmpəɫ/, /ˈstɛmpɔɫ/
- (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈstɛmpəl/

[A] van een oude intensief-/repititiefvorm van stampen met het achtervoegsel -el en umlaut, in de betekenis van ‘werktuig om te drukken’ voor het eerst aangetroffen in 1573 [1][2]
[B] van Middelnederlands stempel "poot, stijl"

enkelvoud	meervoud
naamwoord	stempel	stempels
verkleinwoord	stempeltje	stempeltjes

[A] de stempel m

voorwerp met een ingesneden oppervlak waarmee afdrukken gemaakt kunnen worden met inkt of in lak
Zo'n afdruk wordt het stempel o genoemd.
- Hij zette er zijn stempel op.
(gereedschap) werktuig om met kracht een indruk van een bepaalde vorm in een ander voorwerp aan te brengen
- Munten worden geslagen met stalen stempels.
(beschrijvende plantkunde) bovenste gedeelte van de stamper in een bloem

[A] stempel o

afdruk of indruk gemaakt door een daarvoor bestemd voorwerp
Dit voorwerp wordt de stempel m genoemd.
- Het stempel op de postzegel liet zien dat de brief in Rolde gepost was.
(figuurlijk) kenmerkende sporen van een bepaalde maker of herkomst
- Hoewel zij maar vier jaar burgemeester was, heeft ze toch haar stempel op de gemeente gezet.
  ▸ Ze was niet langer de bediende die het huis van vlekken ontdeed; ze zou een onuitwisbaar stempel drukken dat niemand nog zou vergeten.[3]

enkelvoud	meervoud
naamwoord	stempel	stempels
verkleinwoord	stempeltje	stempeltjes

[B] de stempel m

(bouwkunde) balk of schoor ter ondersteuning
- De stempels blijven onder de bekisting van de betonbalken staan totdat deze voldoende verhard zijn.
- Er worden stempels gebruikt om de keerwanden van een bouwkuip uiteen te houden.

A:1. voorwerp met een ingesneden oppervlak waarmee afdrukken gemaakt kunnen worden met inkt of in lak

A3. beschrijvende plantkunde: bovenste gedeelte van de stamper in een bloem

vervoeging van
stempelen

stempel

eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stempelen
- Ik stempel.
gebiedende wijs van stempelen
- Stempel!
(bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stempelen
- Stempel je?

Het woord stempel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "stempel" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.[4]

stempel m